بررسی تاثیر تغییرات محیطی بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی مناطق مرتفع با رویکرد سنجش از دور(مطالعه موردی: شهرستان فریدونشهر)

شهرستان فریدونشهر با ارتفاع متوسط بیش از ۲۵۳۰ متر از سطح دریا یکی از مرتفع ترین شهرستان های استان اصفهان محسوب می شود. کشاورزی یکی از مهم ترین بخش های فعال اقتصادی در شهرستان فریدونشهر است و بخش عمده ای از اراضی شهرستان به این فعالیت اختصاص دارد. تغییر کاربری اراضی یکی از مسائل مهم این شهرستان در حوزه مدیریت منابع طبیعی است و در طی سال های اخیر به سرعت آن افزوده شده است. مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر عوامل محیطی بر تغییر کاربری اراضی کشاورزی شهرستان فریدونشهر طی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۰ انجام شده است. این تحقیق با بهره گیری از تکنیک های دور سنجی (RS) و سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS)، تغییرات کاربری اراضی به ویژه بر کشاورزی را در قالب نقشه های موضوعی ترسیم و تحلیل کرده و مهم ترین عوامل محیطی موثر در تغییرات صورت گرفته را مطابق دیدگاه جامعه کشاورزان به روش تحلیل عاملی و دیدگاه کارشناسان ذیربط در قالب مقایسات زوجی به روش بردار ویژه بررسی و ارزیابی کرده است. نتایج نشان داد که به طور کلی یک روند تغییر منظم در اکثر طبقات کاربری وجود دارد. کاربری اراضی کشاورزی در این شهرستان در طی ۲۰ سال گذشته به میزان قابل توجهی تغییر کرده است. به طوری که مساحت اراضی زراعی و باغی در سال ۲۰۰۰ با ۲/۱۶۳۶۷ هکتار به ۳/۲۰۲۵۹ هکتار در سال ۲۰۲۰رسیده است و در حال حاضر این روند صعودی ادامه دارد. با در نظر گرفتن وضعیت توپوگرافی منطقه؛ سطح اراضی کشاورزی در زمین های با شیب بالای ۲۰ درصد درحال گسترش است. مهم ترین دلایل این تغییرات مسائل اقتصادی، نوسانات اقلیمی و گسترش فناوری هستند. با توجه به وضعیت توپوگرافی شهرستان؛ تجاوز به اراضی که از لحاظ پارامترهای خاک، ارتفاع و شیب برای کشت مناسب نیستند تبعات و آسیب های جبران ناپذیر زیست محیطی برای محیط این منطقه به بار خواهد آورد. نتایج این تحقیق تصمیم سازی کارآمدتر را در راستای پایداری منابع طبیعی برای برنامه ریزان و مدیران منطقه ای فراهم می نماید

کلیدواژه ها:

تغییر کاربری اراضی ، عوامل محیطی ، سنجش از دور ، شهرستان فریدونشهر