مدل سازی تعامل بین عوامل محرک تقاضای گردشگری در ایران بر اساس مدل ژئودتکتور

گردشگری از مهم ترین و موثرترین صنایع جهانی است که نقشی اساسی در توسعه اقتصادی و اجتماعی ایفا می کند. تقاضای گردشگری نه تنها میزان تمایل گردشگران به یک مقصد را نشان می دهد، بلکه بازتاب تغییرات اقتصادی و اجتماعی در سطح ملی و منطقه ای است. شناسایی و تحلیل عوامل محرک تقاضای گردشگری، گامی کلیدی برای برنامه ریزی موثر و توسعه پایدار گردشگری محسوب می شود. هدف این پژوهش، مدل سازی و تحلیل تعامل میان عوامل موثر بر تقاضای گردشگری در ایران طی سال ۱۴۰۲ است. پژوهش حاضر از روش کمی بهره گرفته و از نوع توصیفی - تحلیلی می باشد. داده ها به شیوه اسنادی جمع آوری شده است و روش ژئودتکتور که پیش از این در این زمینه در مطالعات داخلی استفاده نشده است، برای این هدف استفاده شد. یافته ها نشان می دهد که تقاضای گردشگری در ایران تحت تاثیر تعامل عوامل مختلف از جمله زیرساخت های اقامتی، راه های ارتباطی، عوامل اقتصادی و جاذبه ها قرار دارد. یافته ها حاکی از آن است که هتل ها و اقامتگاه ها، نقش کلیدی در جذب گردشگران دارند و تعامل بسیار قوی بین تراکم اقامتگاه ها و تراکم جاذبه های تاریخی با ضریب ۷۹/۰ نشان دهنده اهمیت هم افزایی میان این دو عامل است. همچنین، راه های ارتباطی نیز تاثیر قابل توجهی در تسهیل دسترسی گردشگران به مقاصد مختلف دارند. تعامل میان نرخ سرمایه گذاری و تراکم جاذبه های تاریخی با ضریب ۷۲/۰ و تعامل میان بزرگراه ها و تراکم اقامتگاه ها با ضریب ۶۹/۰ نیز بر اهمیت سرمایه گذاری و بهبود زیرساخت ها تاکید دارند. نتایج این پژوهش می تواند راهگشای سیاست گذاران و برنامه ریزان در تخصیص بهینه منابع و تدوین استراتژی های توسعه گردشگری باشد تا با رویکردی جامع و هماهنگ، تقاضای گردشگری به صورت پایدار افزایش یابد.

کلیدواژه ها:

ناهمگنی فضائی ، تقاضای گردشگری ، مدل سازی تعاملی ، مدل ژئودتکتور ، ایران