پیامدهای جهانی شدن بر کارکردهای مرز مطالعه موردی: مرزهای ایران

جهانی شدن یک فرآیند چندبعدی است که پیامدهای مثبت و منفی متعددی بر کارکردهای مرز دارد. جهانی شدن کارکرد سنتی مرزها را پیچیده کرده است. از یک سو، با ضرورت تسهیل تجارت و همکاری، مرزها را به کانال هایی برای ارتباط تبدیل می کند و از سوی دیگر، با تشدید تهدیدات فراملی مانند قاچاق، آن ها را مجبور به ایفای نقش پالایشگر و محافظ می نماید. با توجه به این موضوع هدف از نگارش این پژوهش، شناخت پیامدهای جهانی شدن بر کارکردهای مرز به ویژه مرزهای ایران است. به لحاظ روش شناسی پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و به لحاظ ماهیت داده ها و شیوه اجرا، از نوع پژوهش های کیفی است. ابزار گردآوری داده ها مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۲۳ نفر از کارشناسان و خبرگان آشنا به موضوع بوده که داده های به دست آمده با استفاده از تکنیک تحلیل مضمون، تجزیه وتحلیل گردید. یافته های تحقیق نشان داد که جهانی شدن به عنوان یک پدیده چندبعدی، فرصت هایی از جمله افزایش تعاملات بین المللی، توسعه اقتصادی مناطق مرزی و بهبود وضعیت اجتماعی ساکنان مرزی را ایجاد کرده است، اما در مقابل، چالش هایی مانند تغییر مفهوم امنیت مرزی، افزایش تهدیدات فرامرزی، تغییر در شیوه های مدیریتی و پیامدهای محلی را نیز به همراه داشته است. این پژوهش با تمرکز بر ویژگی های بومی مرزهای ایران، خلاهای علمی پژوهش های قبلی را پر کرده و درک بهتری از تحولات نوین مرزی فراهم می آورد. ارائه تحلیلی تلفیقی از نظریه ها و داده های نوین جغرافیای سیاسی، وجه تمایز این مقاله است که کمک می کند این مطالعه بتواند چارچوبی روشن و عمیق برای سیاست گذاران و پژوهشگران جهت فهم بهتر مرزهای ایران و جهانی شدن فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

مرزهای سیاسی ، جهانی شدن ، جغرافیای سیاسی ، تحولات نوین مرزی