اثر باگاس نیشکر غنی شده با آب پنیر بر عملکرد، قابلیت هضم، فراسنجه های خونی و آنزیم های کبدی بره های پرواری قزل افشار

سابقه و هدف: پسماندهای محصولات کشاورزی می تواند بخش مهمی از خوراک نشخوارکنندگان را تامین کند، اما در حال حاضر به دلیل فقر مواد مغذی، قابلیت هضم پایین، حجیم بودن و هزینه حمل و نقل بالا کمتر مورد استفاده قرار می گیرند. باگاس، تفاله نیشکر است که پس از شربت گیری از ساقه نیشکر به شکل توده فیبر خشک باقی می ماند. باگاس نیشکر یک منبع علوفه ای با کیفیت پایین است که اغلب در زمان کمبود علوفه به میزان زیادی مورد استفاده قرار می گیرد. ارزش غذایی و قابلیت هضم باگاس، حتی برای نشخوارکنندگان بسیار کم است. به دلیل پایین بودن ضریب هضم و ارزش غذایی باگاس، دام هایی که از آن به تنهایی استفاده کنند دچار تعادل منفی از نظر پروتئین و انرژی می گردند. لذا جهت افزایش بهروری این اقلام باید از روش های فراوری و غنی سازی استفاده نمود. افزودن آب پنیر یکی از روش های غنی سازی مواد خشبی لیگنوسلولزی می باشد که می تواند سبب افزایش ارزش غدایی و قابلیت هضم مواد خشبی از جمله باگاس شود. کمبود خوراک دام از یک طرف و تولید انبوه باگاس از طرف دیگر، ضرورت تحقیق و بررسی مصرف آن در خوراک دام را توجیه می نماید. مواد و روش ها: پژوهش حاضر به منظور بررسی اثر باگاس نیشکر غنی شده با آب پنیر بر عملکرد، قابلیتهضم، فراسنجه های خونی و آنزیم های کبدی بره های پرواری قزل افشار با استفاده از ۲۰ راس بره نر قزل افشار با میانگین سن ۱۰± ۷۰ روزگی و میانگین وزن ۷/۲± ۳۷ کیلوگرم در قالب یک طرح کاملا تصادفی با ۴ تیمار و ۵ تکرار انجام شد. تیمارهای آزمایشی شامل: ۱) گروه شاهد (کاه گندم بعنوان منبع علوفه)، ۲) تیمار دریافت کننده باگاس بعنوان منبع علوفه، ۳) تیمار دریافت کننده ۵۰ درصد کاه گندم و ۵۰ درصد باگاس غنی شده با آب پنیر بعنوان منبع علوفه و ۴) تیمار دریافت کننده باگاس غنی شده با آب پنیر بعنوان منبع علوفه بود. طول دوره پرواری بندی ۶۰ روز بود. یافته ها: نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که اختلاف معنی داری در وزن نهایی، افزایش وزن کل دوره، افزایش وزن روزانه، مصرف ماده خشک و ضریب تبدیل غذایی بین تیمارهای مختلف آزمایشی وجود نداشت. بیشترین مقدار قابلیت هضم ماده خشک و ماده آلی برای تیمارهای دریافت کننده کاه گندم و باگاس و باگاس غنی شده با آب پنیر بود (P<۰.۰۵). قابلیت هضم پروتئین خام در تیمار دریافت کننده باگاس بیشتر از سایر تیمارها بود و تیمارهای مخلوط کاه گندم و باگاس و باگاس غنی شده با آب پنیر مقدار قابلیت هضم بیشتری نسبت به تیمار کاه گندم داشتند (P<۰.۰۵). تیمار دریافت کننده کاه گندم قابلیت هضم فیبر خام و الیاف نامحلول در شوینده خنثی بیشتری نسبت به سایر تیمارها داشت (P<۰.۰۵) و تیمارهای مختلف تاثیری بر قابلیت هضم الیاف نامحلول در شوینده اسیدی نداشتند. بره های مصرف کننده کاه گندم، باگاس، کاه گندم و باگاس و باگاس غنی شده با آب پنیر در سطوح اوره، کلسترول، تری گلیسرید، آلبومین، گلوبولین و نسبت آلبومین به گلوبولین و با یکدیکر تفاوتی نداشتند.در بین تیمارهای مختلف تفاوتی در فعالیت آنزیم های آلانین آمینو ترانسفراز، آسپارتات ترانسفراز و آلکالین فسفاتاز مشاهده نشد. بیشترین سطح پروتئین کل در تیمار دریافت کننده جیره حاوی باگاس مشاهده شد و کمترین مقدار پروتئین کل برای بره های مصرف کننده جیره با کاه گندم بود (P<۰.۰۵)؛ اما غلظت گلوکز در بره های مصرف کننده کاه گندم از سایر تیمارها بیشتر بود و کمترین میزان گلوکز برای گروه مصرف کننده جیره حاوی باگاس غنی شده با آب پنیر بود (P<۰.۰۵).نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که در صفات عملکردی تفاوت معنی داری بین تیمارها وجود نداشت و می توان بدون هیچ محدودیتی باگاس غنی شده را تا سطح ۱۲ درصد جیره به طور کامل جایگزین کاه گندم نمود.

کلیدواژه ها:

آب پنیر ، آنزیم کبدی ، باگاس نیشکر ، بره های قزل افشار ، قابلیت هضم