نقش سواد رسانه ای معلم در کاهش آسیب های فضای مجازی و ارتقای تفکر انتقادی دانش آموزان: یک مطالعه مروری نظام مند

در عصر دیجیتال، دانش آموزان به طور فزاینده ای در معرض محتواهای متنوع و گاه آسیب زای فضای مجازی قرار دارند. پژوهش ها نشان می دهد معلمان به عنوان راهبران اصلی فرایند یادگیری، با برخورداری از سواد رسانه ای می توانند نقشی محوری در ایمن سازی دانش آموزان در برابر آسیب های این فضا و تجهیز آنان به مهارت های تفکر انتقادی ایفا کنند. مقاله حاضر با هدف تحلیل این نقش دوگانه، به روش مروری نظام مند انجام شده است. یافته ها بر اساس تحلیل پژوهش های پیشین در سه محور اصلی دسته بندی شدند: نخست، نقش سواد رسانه ای معلم در کاهش آسیب های فضای مجازی شامل مقابله با اطلاعات نادرست، قلدری سایبری و اعتیاد اینترنتی؛ دوم، نقش آن در ارتقای تفکر انتقادی دانش آموزان از طریق تحلیل پیام های رسانه ای و شناسایی سوگیری ها؛ و سوم، راهکارهای تقویت سواد رسانه ای معلمان. نتایج نشان می دهد معلم دارای سواد رسانه ای، هم به عنوان یک فیلتر و راهنما از دانش آموزان در برابر مخاطرات محافظت می کند و هم با پرورش ذهنی تحلیل گر، آن ها را به شهروندانی مسئول و آگاه در عصر دیجیتال تبدیل می کند. در پایان، الگویی مفهومی از این رابطه و راهکارهایی اجرایی برای نظام آموزشی ایران ارائه شده است

کلیدواژه ها:

سواد رسانه ای معلم ، آسیب های فضای مجازی ، تفکر انتقادی ، دانش آموزان ، نظام آموزشی ، تربیت رسانه ای