نقش زیست سوخت ها در توسعه پایدار زنجیره تامین کشاورزی: با بهره گیری از روش هوش محاسباتی مصنوعی

زمینه و هدف: با افزایش فشارهای زیست محیطی و نیاز روزافزون به انرژی های پاک، استفاده از زیست سوخت ها به عنوان راهکاری در بهبود پایداری زنجیره تامین کشاورزی مورد توجه قرار گرفته است هدف تحلیل نقش زیست سوخت ها در توسعه پایدار زنجیره تامین کشاورزی، با بهره گیری از رویکرد ترکیبی سیستماتیک، گروه کانونی، و مدل سازی مبتنی بر هوش محاسباتی انجام گرفت. روش شناسی: در مرحله اول، از روش مرور سیستماتیک بر پایه دستورالعمل PRISMA برای شناسایی متغیرهای کلیدی استفاده شد. با مشارکت ۲۰ خبره در قالب گروه کانونی، مهم ترین پارامترهای اثرگذار از جمله فناوری تولید زیست سوخت، سیاست های حمایتی، زیرساخت های انرژی، و شاخص های اقتصادی و زیست محیطی شناسایی شد. در ادامه، برای تحلیل داده ها از الگوریتم های جنگل تصادفی و انتخاب ویژگیRelief  بهره گرفته شد. نتایج و یافته ها: مدل سازی نشان داد که الگوریتم جنگل تصادفی با دقت ۸۵٪ (AUC=۰.۹۸) توانسته است به طور موثر زنجیره های تامین با سطوح مختلف پایداری را خوشه بندی کند. خوشه بندی حاکی از آن بود که شاخص هایی نظیر اشتغال زایی مستقیم در روستا، کاهش آلایندگی، کاهش هزینه انرژی و فاصله تا مراکز فرآوری بیشترین تاثیر را در ارتقاء پایداری ایفا می کنند، در حالی که نوع و مقدار زیست سوخت مصرفی تاثیر کمتری داشته اند. یافته ها بیانگر آن است که توسعه پایدار زنجیره تامین کشاورزی نیاز به تمرکز بر بهبود فناوری های تولید، زیرساخت های زیست سوختی، سیاست های حمایتی هدفمند و برنامه های آموزشی برای کشاورزان است. یافته های این مطالعه، ضمن ارائه چارچوبی نوین برای ادغام انرژی های تجدیدپذیر در زنجیره تامین کشاورزی، می توانند مبنایی برای تصمیم گیری های سیاستی و راهبردهای بهینه سازی در راستای تحقق توسعه پایدار در بخش کشاورزی ایران و سایر کشورهای در حال توسعه باشند.

کلیدواژه ها:

زیست سوخت ، توسعه پایدار ، زنجیره تامین کشاورزی ، هوش محاسباتی ، جنگل تصادفی