۱۵. بررسی توزیع زمانی-مکانی محوطه های باستانی در حوضه رودخانه قزل اوزن، منطقه شرق استان کردستان ایران (هزاره اول پیش از میلاد)، با تاکید بر سامانه اطلاعات جغرافیایی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 100

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_SRDS-7-2_016

تاریخ نمایه سازی: 5 اردیبهشت 1405

چکیده مقاله:

زمینه و هدف: جوامع بشری همواره با ایجاد محیط های قابل سکونت و الگوهای زیستگاهی متناسب با محیط استقرارها  را ممکن می سازد. بر اساس این رویکرد در باستان شناسی، عوامل محیطی در ارزیابی سکونتگاهها در هر دوره نقش مهمی را ایفا می کنند. این عملکرد علاوه بر تشخیص میزان تاثیرات محیطی، درجه سازگاری زیستگاهها با شرایط محیطی غالب را آشکار می سازد. با قدرتمندتر شدن ابزارهای مکانی، باستان شناسی GIS نیز تکامل یافته است و امکان تجسم سکونتگاه های باستانی و تجزیه و تحلیل تغییرات در استفاده از فضا در طول زمان را فراهم می­کند.روش شناسی: این پژوهش با استفاده از تجزیه و تحلیل عوامل محیطی،  توسط سیستم اطلاعاتی GIS به چگونگی الگوی استقرار و پراکندگی  ۱۶۱ محوطه باستانی در حوضه قزل اوزن پرداخته شده است. پس از تحلیل نقشه های GIS برای بررسی و توزیع این سکونتگاهها در رابطه با محیط طبیعی با تمرکز بر منابع آبی ، ارتفاع، شیب و کاربری اراضی می پردازد.نتایج و یافته ها: ۱: توزیع سکونتگاه ها از هزاره اول ق.م.از مناطق دشت و کوهپایه­ای گسترش یافته است. ۲:سکونتگاه های هزاره اول ق.م. عمدتا در ارتفاعات۲۰۰۰-؛. با شیب متوسط۱۰-۵، فواصل نزدیک به رودخانه­ها کمتر از۵۰۰- متر، و انتخاب نوع زمین شکل گرفته است. ارتفاع زیاد - شیب تند در حاشیه رودخانه ها( دشت –کوهپایه ها) دال بر کاهش جمعیت و نوع استقرار­های کوچرو را نشان می دهد.۳:کاربری اراضی: ظهور و پیشرفت کشاوررزی و مواصلاتی راه ها در مسیر منابع آبی، مبادلات تجاری، ارتباطات منطقه ای و فرامنطقه ای دال به توزیع پراکنش مکان­های باستانی در حوضه قزل اوزن است. منطقه شرق کردستان از عصر مس و سنگ تا دوران اسلامی تکامل سکونتگاه ها، نشان دهنده سازگاری و رقابت ساکنان با محیط طبیعی در حوضه قزل اوزن است. علاوه بر این، بینش­هایی را در مورد توسعه اجتماعی پیچیده در منطقه ارائه می دهد.

نویسندگان

اردشیر جوانمرد زاده

دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

حبیب شهبازی شیران

دانشیار گروه باستان شناسی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

مژگان رستمی

پژوهشگر پسادکتری دانشگاه محقق اردبیلی،اردبیل،ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • اسفندیاری درآباد، فریبا، نظافت تلکه، بهروز، مصطفی زاده، رئوف (۱۴۰۳) ...
  • https://www.srds.ir/article_۲۱۶۶۷۱.html?lang=enامان الهی، حمید(۱۳۹۴)، مروری بر پیشینه تاریخی، فرهنگی و پژوهشی ...
  • بهار، مهرداد (۱۳۷۷). از اسطوره تا تاریخ. چاپ هفتم، تهران, ...
  • پورکریمی، پرویز؛ حاجی زاده، کریم؛ رضالو، رضا؛ افخمی، بهروز (۱۳۹۹). ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۹/jarcs.۲۰۲۰.۲۶۱۵۷۸.۱۴۲۵۹۴توحیدی، فایق(۱۳۸۷)، گزارش کاوش نجات بخشی قبرستان زاگرس سنندج،آرشیو میراث ...
  • جولائی، واحد؛رضالو، رضا؛حاجی زاده باستانی، کریم؛ افخمی، بهروز (۱۴۰۰). تحلیل ...
  • https://doi.org/۱۰.۵۲۵۴۷/jra.۸.۱.۴۵حیدریان، محمود؛ خسروزاده، علیرضا؛ ساریخانی، مجید؛ فتح نیا، امان الله ...
  • دلفوس، اولیویه،۱۹۹۵. فضای جغرافیایی، ترجمه سیروس سهامی،تهران، نشر نیکا ...
  • رضوانی، حسن( ۱۳۸۳)، گزارش پژوهش های میدانی فصل اول و ...
  • رجبیون، زهرا؛ بهنیا، علی؛ ساعد موچشی، امیر (۱۳۹۹). بررسی و ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۱۱۱/gaij.۲۰۲۴.۴۹۲۴۵.۳۲۱۹شمسایی زفرقندی، فتح اله (۱۳۹۱). مقدمه ای بر آمایش و ...
  • شریفی، فرشته و زارعی، محمد ابراهیم (۱۴۰۰). کنش انسان و ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۹/jarcs.۲۰۲۰.۲۹۷۴۱۹.۱۴۸۴۸عابدینی، موسی، پاسبان، امیر حسام(۱۴۰۴)، تحلیلی بر نقش عوامل اقلیمی ...
  • علیرضازاده نودهی، مهدی؛ حیدریان، محمود؛ خسروزاده، علیرضا (۱۳۹۹). «کاربردGIS و ...
  • علیزاده، عباس (۱۳۸۶). تئوری و عمل در باستان شناسی،سازمان میراث ...
  • غلامی، فرزانه؛ مقصودی، مهران؛ محمدخان، شیرین. (۱۴۰۲). نقش عوامل طبیعی ...
  • فرهنگ جغرافیایی آبادی های استان کردستان. (۱۳۹۳). فرهنگ جغرافیایی آبادی ...
  • فرامرزی، عباس، و حقیقت نایینی، غلامرضا (۱۳۹۲). مکانیابی پناهگاههای عمومی ...
  • https://jms.ihu.ac.ir/article-۲۰۶۱۰۸.htmlگراوند، افراسیاب؛ عابدی، اکبر؛ ملک پورفاطمه (۱۴۰۰). تبیین الگوهای استقراری ...
  • لوین، لویی(۱۳۸۱)، عصر آهن در باستان شناسی غرب ایران، ویرایش، ...
  • مترجم، عباس، الماسی، طیبه ( ۱۳۹۳). بررسی تغییرات فرهنگی دشت ...
  • مجرد، فیروز، همتی، شهرام (۱۳۹۲)، ارزیابی قابلیت های انرژی باد ...
  • محمودی، فرج اله. (۱۳۵۲). ، جغرافیای ناحیه ای قروه- بیجار-دیواندره، ...
  • مهاجری نژاد، عبدالرضا( ۱۳۹۳) ، گورستان ملامچه کردستان، کاتالوگ نمایشگاه ...
  • نجفی، سیدیداله (۱۳۶۹). جغرافیای عمومی استان کردستان، امیرکبیر ...
  • Abedini, M., Pasban, A.H. (۲۰۲۶). Assessment of Climatic and Geomorphological ...
  • Alirezazadeh, M; M. Heydarian & A. Khosrowzadeh. (۲۰۲۰). "Application of ...
  • Alizadeh, A. (۲۰۰۷). Theory and Practice in Archaeology, [In Persian], ...
  • Aldenderfer, M,(ed). (۲۰۱۹). Altitude Environments in Archaeology. In: Encyclopedia Of ...
  • Aman Allahi, H. (۲۰۱۵). Review of the historical, cultural, and ...
  • Banerjee, S, S. Nath & S. Banerjee. (۱۹۸۶). Characteristics of ...
  • Burney, C.A. (۱۹۷۳). Excavation at Haftavan Tepe. First Preliminary Report ...
  • Bahar, M. (۱۹۹۸). From Myth to History, [In Persian], Seventh ...
  • Behnia, A. (۲۰۰۹). Archaeological Field survey of Qorveh city (Sarishabad ...
  • Copper and Stone Sites of Chahar Mahal Bakhtiari", Journal of ...
  • Conolly, J & M. Lake. (۲۰۰۶). Geographical Information Systems in ...
  • Cheng, P., H. Liu & L. Zhang. (۲۰۲۴). Research on ...
  • Dehkordi, M. T & A. Alian. (۲۰۲۱). An Analysis of ...
  • Delphos, O. (۱۹۹۵). Geographical space (S. Sahami, Trans.). Mashhad: Publishers ...
  • Esfandyari Darabad, F, Behrouz Nezafat Takle, B., Mostafazadeh, R. (۲۰۲۵).Assessment ...
  • https://www.srds.ir/article۲۱۶۶۷۱.html?lang=enEllis, L. (۲۰۰۳). Archaeological Method and Theory: An Encyclopedia.London: Routledge ...
  • Faramarzi, A., and Haghighat Naini, G.R. (۲۰۱۳). Locating public shelters ...
  • https://jms.ihu.ac.ir/article-۲۰۶۱۰۸.htmlGao, H; C. Zhu & W. Xu, W. (۲۰۰۷). Environmental ...
  • Gholami, F, M. Maghsoudi & S. Mohammadkhan. (۲۰۲۳). The Role ...
  • Geographical culture of settlements in Kurdistan province. (۲۰۱۴). Geographical culture ...
  • Heidari Dastnaei, M & M. Dana. (۲۰۲۲), Settlement Patterns and ...
  • Heydarian, M; A. Khosrowzadeh; M. Sarikhani & F. Amanollah. (۲۰۱۳). ...
  • Hoelzmann, P.; B. Keding; H. Berke; S. Kröpelin & H.J. ...
  • Levine, L. D.۱۹۷۴. Geographical studies in the Neo-Assyrian Zagros II, ...
  • Llobera, M. (۲۰۱۱). Archaeological Visualization: Towards an Archaeological Information Science ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۰۰۷/sl۰۸۱۶-۰۱۰-۹۰۹۸-۴Levin, L. (۲۰۰۱). Iron Age, in the Archaeology of Western ...
  • Julai, V; R. Rezaloo; K. Hajizadeh & B. Afkhami. (۲۰۱۹).“Analysis ...
  • Muscarella, O. W. (۱۹۷۴). The Iron Age at Dinkha Tepe, ...
  • Mercuri, A. M. (۲۰۰۸). Human Influence, Plant Landscape Evolution, and ...
  • Motarjem, A & T. Almasi. (۲۰۱۴). Study of Cultural Changes ...
  • Mohajerinezhad, A. (۲۰۱۴). Melamcheh Cemetery, Kurdistan, in M. Mosli (ed), ...
  • Mojard, F., Hemmati, S. (۲۰۱۳), Evaluation of wind energy capabilities ...
  • Polyak, V. J & Y.Asmerom. (۲۰۰۱). Late Holocene Climate and ...
  • https://doi.org/۱۰.۱۱۲۶/science.۱۰۶۲۷۷۱PourKarimi, P.; K. Hajizadeh; R. Rezaloo & B. Afkhami. (۲۰۲۰). ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۵۹/jarcs.۲۰۲۰.۲۶۱۵۷۸.۱۴۲۵۹۴Raum, S. (۲۰۲۰). Land-Use Legacies of Twentieth-Century Forestry in the ...
  • Rezvani, H. (۲۰۰۴), Field Research Report of the First and ...
  • Rezvani, H, & K. Roustaei. (۲۰۰۷). “A Preliminary Report on ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۱۴۳/lA.۴۲.۰.۲۰۱۷۸۷۴ Rajabion, Z; A. Behnia & A. Saed Mocheshi. (۲۰۲۰). Study ...
  • Rostami, M; A. Javanmardzadeh; A. Saedmuchashi; M.E. EliYasvand & A. ...
  • https://doi.org/۱۰.۲۲۰۸۴/nb.۲۰۲۲.۲۵۸۴۸.۲۴۵۸Sowers, G. F. (۱۹۹۴). Geotechnical Issues in Site Selection and ...
  • Wu, L.; X. Wang; K. Zhou; D. Mo; C. Zhu; ...
  • Sharifi, F, & M.E. Zarei. (۲۰۲۱). “Human Interaction and Environment ...
  • Tohidi, F. (۱۹۹۹), Report of life-saving Excavation of the Zagros ...
  • Zhu, J.; L.Yu; Y. Nie; F. Liu; Y. Sun; Y. ...
  • نمایش کامل مراجع