۲۰.تشخیص و پایش فزایندگی مستحدثات شهری در محدوده بخش مرکزی شهرستان نور با بهره گیری از تصاویر ماهواره ای و مبتنی بر رویکرد آمایشی

زمینه و هدف: با توجه به روند روزافزون شهرنشینی جهانی، مطالعه و پایش فزایندگی مستحدثات انسانی اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا رشد مستحدثات اغلب منجر به دگرگونی های گسترده در پوشش سطحی زمین می شود. بر همین اساس، هدف پژوهش حاضر تحلیل و بررسی روند گسترش مستحدثات در بخشی از شهرستان نور در استان مازندران می باشد.روش شناسی: در پژوهش حاضر با استفاده از تصاویر ماهواره لندست ۵ و ۸ و بهره گیری از مدل ماشین بردار پشتیبان (SVM) به استخراج نقشه کاربری اراضی منطقه در بازه زمانی ۲۰۲۵-۲۰۰۵ اقدام شده است. همچنین، از ابزار مدل ساز تغییرات زمین (LCM) جهت ارزیابی الگوهای زمانی-فضایی تغییر در این مدت بهره گرفته شده است.نتایج و یافته ها: یافته های پژوهش حاضر بیانگر این بوده است که مساحت مستحدثات در سطح منطقه از ۰۷/۳۳ کیلومتر مربع در سال ۲۰۰۵ به ۷/۹۲ کیلومتر مربع در سال ۲۰۱۵ و ۱۵/۹۷ کیلومتر مربع در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است. بر این اساس، گستره مستحدثات در مجاورت شهرهای منطقه به دلیل رشد ساخت وسازها رشد بیشتری را نشان داده است. ارزیابی ها بیانگر تاثیر غیرقابل اجتناب گسترش مستحدثات بر کاهش سطح سایر کاربری ها در سطح منطقه می باشد و تا سال ۲۰۲۵ مساحتی در حدود ۸/۹۹ کیلومتر مربع از منطقه به طور مستقیم تحت تاثیر گسترش مستحدثات قرار گرفته است که در این میان، مراتع و اراضی زراعی بیشترین تاثیرپذیری را در این زمینه داشته اند. نتایج پژوهش حاضر روند فزاینده گسترش مستحدثات را به موازات رشد جمعیت منطقه آشکار ساخته و اهمیت اتخاذ طرح ها و برنامه های آمایشی را جهت مدیریت بهینه کاربری زمین در راستای توسعه پایدار سرزمینی را برجسته ساخته است.

کلیدواژه ها:

تشخیص تغییرات" ، "مستحدثات" ، "سنجش از دور" ، "آمایش سرزمین" ، "شهرستان نور"