ارزیابی اثربخشی برنامه های آموزش مهارت های شناختی–رفتاری در کاهش اضطراب و ارتقای عملکرد روانی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف ارزیابی اثربخشی برنامه های آموزش مهارت های شناختی–رفتاری بر کاهش اضطراب و ارتقای عملکرد روانی دانش آموزان در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۴ انجام شد. روش پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر تهران بود که از میان آن ها ۶۰ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۳۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش طی ۱۰ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت آموزش مهارت های شناختی–رفتاری قرار گرفت. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه اضطراب اسپیلبرگر و پرسشنامه عملکرد روانی مک کوی و همکاران بود. داده ها با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیری تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که برنامه آموزش مهارت های شناختی–رفتاری به طور معناداری اضطراب آشکار و پنهان دانش آموزان را کاهش داده و عملکرد روانی آن ها را در ابعاد خودکارآمدی، تنظیم هیجان، حل مسئله، تاب آوری و ارتباط موثر اجتماعی ارتقا بخشیده است (۰/۰۰۱>p). بر اساس نتایج، می توان گفت برنامه های شناختی–رفتاری مداخله ای موثر برای بهبود سلامت روان دانش آموزان در محیط مدرسه محسوب می شوند و توصیه می شود این برنامه ها به صورت منظم در برنامه درسی مدارس گنجانده شوند.

کلیدواژه ها:

آموزش شناختی–رفتاری ، اضطراب ، عملکرد روانی ، دانش آموزان ، اثربخشی.