پیش بینی عملکرد ورزشی بر اساس بهزیستی روان شناختی و خودمختاری

عملکرد ورزشی به عنوان یکی از مهم ترین شاخص های موفقیت در ورزش، تحت تاثیر مجموعه ای از عوامل جسمانی، فنی و روان شناختی قرار دارد. در سال های اخیر، توجه پژوهشگران حوزه روان شناسی ورزش به نقش سازه های مثبت روان شناختی در تبیین و ارتقای عملکرد ورزشی افزایش یافته است. در این میان، بهزیستی روان شناختی و خودمختاری به عنوان دو مولفه اساسی در چارچوب نظریه های معاصر، به ویژه نظریه خودتعیین گری، نقش مهمی در شکل گیری انگیزش پایدار، سلامت روان و عملکرد بهینه ورزشکاران ایفا می کنند. هدف پژوهش حاضر پیش بینی عملکرد ورزشی بر اساس بهزیستی روان شناختی و خودمختاری در ورزشکاران شهر شیراز بود.روش پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی–همبستگی از نوع پیش بینی بود. جامعه آماری شامل کلیه ورزشکاران زن و مرد شهر شیراز بود که در رشته های مختلف ورزشی فعالیت داشتند. نمونه پژوهش شامل ۲۵۰ نفر از ورزشکاران بود که به روش در دسترس و هدفمند انتخاب شدند. ابزارهای جمع آوری داده ها شامل پرسشنامه بهزیستی روان شناختی ریف، مقیاس خودمختاری از پرسشنامه نیازهای بنیادین روان شناختی در ورزش و پرسشنامه عملکرد ورزشی بود. داده ها پس از بررسی پیش فرض های آماری با استفاده از آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و تحلیل رگرسیون خطی ساده و چندگانه مورد تحلیل قرار گرفتند.یافته ها نشان داد بین بهزیستی روان شناختی و عملکرد ورزشی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین، خودمختاری نیز رابطه ای مثبت و معنادار با عملکرد ورزشی نشان داد. نتایج تحلیل رگرسیون چندگانه حاکی از آن بود که بهزیستی روان شناختی و خودمختاری به طور همزمان قادرند بخش معناداری از واریانس عملکرد ورزشی را تبیین کنند. در این میان، بهزیستی روان شناختی سهم پیش بینی کنندگی بیشتری نسبت به خودمختاری داشت. این نتایج نشان می دهد ورزشکارانی که از سطح بالاتری از بهزیستی روان شناختی برخوردارند و احساس اختیار و استقلال بیشتری در فعالیت های ورزشی خود تجربه می کنند، عملکرد مطلوب تری از خود نشان می دهند.در مجموع، نتایج پژوهش حاضر بر اهمیت توجه همزمان به سلامت روان، بهزیستی روان شناختی و حمایت از خودمختاری ورزشکاران در برنامه های تمرینی و مدیریتی تاکید دارد. یافته های این پژوهش می تواند به عنوان مبنایی علمی برای طراحی مداخلات روان شناختی، بهبود محیط های تمرینی و ارتقای عملکرد ورزشی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

بهزیستی روان شناختی ، خودمختاری ، عملکرد ورزشی ، روان شناسی ورزش ، انگیزش ورزشی ، ورزشکاران