بررسی ارتباط استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی با الگوی خواب ورزشکاران استان فارس

با گسترش فناوری های دیجیتال و نفوذ روزافزون شبکه های اجتماعی در زندگی روزمره، الگوهای رفتاری و سبک زندگی افراد، به ویژه جوانان و ورزشکاران، دستخوش تغییرات قابل توجهی شده است. ورزشکاران به دلیل فشارهای تمرینی، رقابتی و نیاز بالا به بازیابی جسمی و روانی، از جمله گروه هایی هستند که کیفیت خواب برای آنان نقشی حیاتی در حفظ سلامت و ارتقای عملکرد ورزشی ایفا می کند. با این حال، شواهد نشان می دهد استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی، به ویژه در ساعات پایانی شب، می تواند با اختلال در الگوی خواب همراه باشد. از این رو، هدف پژوهش حاضر بررسی ارتباط استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی با الگوی خواب ورزشکاران استان فارس بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی–همبستگی و به صورت مقطعی انجام شد. جامعه آماری شامل ورزشکاران زن و مرد فعال در رشته های ورزشی انفرادی و تیمی استان فارس بود که از شهرهای شیراز، جهرم و گراش به عنوان نمونه های نماینده انتخاب شدند. نمونه پژوهش شامل ۲۶۴ ورزشکار بود که به روش تصادفی طبقه ای انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه اعتیاد به شبکه های اجتماعی برگن و شاخص کیفیت خواب پیتزبورگ استفاده شد. داده ها پس از پاک سازی و بررسی پیش فرض های آماری با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۶ و از طریق آمار توصیفی، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون خطی ساده و چندگانه تحلیل شدند. نتایج آمار توصیفی نشان داد میانگین کیفیت خواب ورزشکاران بالاتر از حد آستانه مطلوب بوده و بخش قابل توجهی از نمونه از کیفیت خواب نامطلوب برخوردار بودند. یافته های همبستگی حاکی از وجود رابطه مثبت و معنادار بین استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی و اختلال در الگوی خواب بود، به گونه ای که افزایش استفاده از شبکه های اجتماعی با کاهش کیفیت خواب همراه شد. نتایج رگرسیون نیز نشان داد استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی پیش بین معنادار کیفیت خواب ورزشکاران است و حتی پس از کنترل متغیرهای جمعیت شناختی نظیر سن، جنسیت و نوع رشته ورزشی، این متغیر همچنان نقش تعیین کننده ای در تبیین واریانس کیفیت خواب ایفا می کند. بر اساس یافته های پژوهش، می توان نتیجه گرفت که استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی به عنوان یکی از عوامل مهم سبک زندگی دیجیتال، می تواند سلامت خواب ورزشکاران را تهدید کند. از این رو، توجه به مدیریت استفاده از شبکه های اجتماعی و آموزش بهداشت خواب می تواند نقش موثری در بهبود کیفیت خواب و ارتقای عملکرد ورزشی داشته باشد.

کلیدواژه ها:

استفاده افراطی از شبکه های اجتماعی ، کیفیت خواب ، الگوی خواب ، ورزشکاران ، استان فارس