بازطراحی اکولوژیک محیط آموزشی بر پایه تنوع عصبی برای دانش آموزان ابتدایی مبتلا به ADHD

در سایه گسترش شناخت از تنوع عصبی، اختلال نقص توجه-بیش فعالی (ADHD) دیگر نه به مثابه «ناقص بودن»، بلکه به عنوان یک الگوی متفاوت در پردازش اطلاعات و تعامل با محیط در نظر گرفته می شود. چالشی که در نظام های آموزشی سنتی؛ با تاکید بر ثبات، سکون و انضباط یکنواخت؛ منجر به ناکامی، ایزوله شدن و کاهش عزت نفس دانش آموزان مبتلا می شود. هدف پژوهش، بازطراحی اکولوژیک محیط آموزشی مقطع ابتدایی است؛ نه با تمرکز بر «درمان» فرد، بلکه با ایجاد هماهنگی بین ویژگی های عصبی-رفتاری دانش آموزان مبتلا به ADHD و ساختارهای فیزیکی، آموزشی و اجتماعی مدرسه. مطالعه حاضر از نوع کیفی، با رویکرد توصیفی-تحلیلی و روش کتابخانه ای-سیستماتیک است؛ داده ها با جستجوی استراتژیک در پایگاه های معتبر، تحلیل محتوای کیفی و استناد به معیارهای اعتباراستخراج و تفسیر شدند. یافته های پژوهش سه حوزه مداخله را برجسته می کنند: اول، محیط فیزیکی- کنترل محرک های حسی (نور غیرمستقیم، رنگ های آرام بخش، طراحی فضاهای متحرک با ایستگاه های چرخشی)؛ دوم، روش تدریس- تقسیم تکالیف به بخش های کوچک، استفاده از محرک های چندحسی و بازخورد فوری؛ سوم، مدیریت رفتاری- پاداش های ملموس، جدول های رفتاری مشخص و مشارکت دانش آموز در هدف گذاری. همچنین اختلال نقص توجه-بیش فعالی (ADHD) نه یک «ناهماهنگی فردی»، بلکه حاصل «برخورد نامناسب» بین ذهن پویا و محیط سفت است؛ بازطراحی اکولوژیک مدرسه، پس از همه، نه تنها این گروه، بلکه تمام دانش آموزان را در مسیر یادگیری فراگیر، عادلانه و انسانی همراهی می کند.

کلیدواژه ها:

بازطراحی اکولوژیک ، محیط آموزشی ، تنوع عصبی ، دانش آموزان ابتدایی ، ADHD.