بررسی نقش غالب اضطراب امتحان در عملکرد تحصیلی دانش آموزان؛ با تمرکز بر تفاوت های جنسیتی

پژوهش با توجه به فراگیری پدیده اضطراب امتحان در میان دانش آموزان و تاثیر مخرب آن بر فرآیند یادگیری و عملکرد تحصیلی، به بررسی نقش غالب این متغیر در مدارس متوسطه شهرکرد می پردازد. زیرا اضطراب در سطح ناسازگار، مانع تمرکز، اختلال در حافظه و در نهایت افت تحصیلی و ناامیدی را به دنبال دارد. هدف اصلی، سنجش تاثیر اضطراب امتحان بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان با تمرکز بر تفاوت های جنسیتی بود، در حالی که خودکارآمدی و عزت نفس نیز به عنوان متغیرهای کنترلی مورد بررسی قرار گرفتند. پژوهش حاضر از نوع کمی، توصیفی–تحلیلی و کاربردی است و جامعه آماری شامل ۶۷۰ دانش آموز متوسطه شهرکرد در نیمسال دوم سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود که از میان آنان ۲۴۸ نفر به روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. داده ها با پرسشنامه های استاندارد روزنبرگ (عزت نفس)، ساراسون (اضطراب امتحان) و جینکز و مورگان (خودکارآمدی تحصیلی) گردآوری و با استفاده از نرم افزار SPSS ۲۶ و آزمون های آماری t مستقل و آلفای کرونباخ (α > ۰.۷) تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد اضطراب امتحان تنها متغیری است که رابطه معناداری (p < ۰.۰۰۱) با عملکرد تحصیلی دارد، در حالی که خودکارآمدی و عزت نفس در این جمعیت رابطه معناداری نشان ندادند (p > ۰.۰۵)؛ همچنین دختران سطح اضطراب قابل توجهی بالاتری نسبت به پسران گزارش کردند. همچنین بافت فرهنگی-آموزشی محلی نیازمند مداخلاتی است که نه بر تقویت باورهای شناختی، بلکه بر کاهش استرس امتحان و آموزش مهارت های مقابله ای، به ویژه با رویکردی جنسیت آگاهانه، متمرکز باشد.

کلیدواژه ها:

اضطراب امتحان ، عملکرد تحصیلی ، دانش آموزان ، تفاوت جنسیتی