رتبه بندی ابزارهای نوین تامین مالی پروژه های شهری با رویکرد ترکیبی چندمعیاره (مطالعه موردی: شهرداری همدان)

با گسترش کلان شهرها و افزایش تقاضا برای خدمات شهری، درآمدهای سنتی شهرداری ها پاسخ گوی هزینه های عمرانی و جاری نیست. این شکاف مالی، حرکت به سمت شیوه های نوین تامین مالی را ضروری می سازد. پژوهش حاضر با هدف اولویت بندی ۲۴ ابزار نوین تامین مالی (مستخرج از ادبیات) برای ۵ پروژه منتخب شهرداری همدان، با استراتژی کمی و بهره گیری از نظرات ۱۵ خبره حوزه مالی و سرمایه گذاری انجام شد. به این منظور، از تکنیک های تصمیم گیری چندمعیاره (MCDM) استفاده شد که در آن، وزن دهی به معیارها از طریق فرایند تحلیل سلسله مراتبی (AHP) و رتبه بندی نهایی گزینه ها با تکنیک تاپسیس (TOPSIS) صورت پذیرفت. یافته ها نشان داد از میان معیارهای پنج گانه (ریسک، هزینه، زمان، بازدهی و کارایی)، شاخص «کارایی» با وزن ۰/۴۷۶ بیشترین اهمیت را در انتخاب روش تامین مالی دارد. همچنین، نتایج اولویت بندی پروژه ها بیانگر آن است که در پروژه های بزرگ مقیاس و درآمدزا با جریان نقدی پایدار، روش های مشارکتی خانواده BOT در اولویت نخست قرار دارند؛ حال آنکه برای پروژه های املاک و مستغلات که فاقد درآمد مستمر و مبتنی بر ارزش دارایی هستند، ابزارهای «صندوق زمین و ساختمان»، «مشارکت مدنی» و «تهاتر» گزینه های ارجح محسوب می شوند و در پروژه های تجاری نیز روش «مشارکت مدنی» جایگاه برتر را کسب کرد. در نهایت، نتایج بر ضرورت گذار شهرداری ها از روش های سنتی تامین مالی به شیوه های نوین متکی بر سرمایه گذاری بخش خصوصی تاکید دارد و نشان می دهد انتخاب روش مناسب، راه حلی واحد ندارد و باید به صورت منعطف و متناسب با ماهیت و مقیاس هر پروژه صورت گیرد.

کلیدواژه ها:

تامین مالی شهری ، تصمیم گیری چندمعیاره ، مشارکت عمومی خصوصی ، همدان