پویش های پژوهشی هنر محیطی در ایران: تحلیل هم واژگانی مقاله های فارسی زبان

هدف: این پژوهش، باهدف مطالعه علم سنجی مقالات فارسی منتشر شده در حوزه هنر محیطی ایران و از طریق تحلیل هم واژگانی و خوشه بندی موضوعی انجام شده است.روش شناسی: این پژوهش، ماهیت اکتشافی و کاربردی دارد و از نوع مطالعات علم سنجی است که با استفاده از فنون تحلیل هم واژگانی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل ۸۰ مقاله فارسی در حوزه هنر محیطی است که با جست وجوی واژه های «هنر محیطی»، «هنر محیط زیستی»، «هنر زمینی»، «هنر طبیعت» و «اکوآرت» در عناوین و کلمات کلیدی مقالات علمی منتشرشده در پایگاه های علمی معتبر ایران، شامل مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی، پایگاه مجلات تخصصی مگیران، پایگاه مجلات تخصصی نور، شبکه علمی ایرانیان، پرتال جامع علوم انسانی، پایگاه استنادی علوم جهان اسلام و مرجع مقالات کنفرانس های ایران در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۳ انتخاب شدند. برای آماده سازی داده ها، تجزیه، تحلیل و ترسیم نقشه های علمی از نرم افزارهای اکسل و «ووس ویوور» استفاده شده است.یافته ها: بخش زیادی از مقالات منتخب به ارتباط هنر محیطی با محیط زیست پرداخته اند؛ بااین حال، ۲۲ گروه علمی-تخصصی در تولید مقاله ها مشارکت داشته اند که در این میان بیشتر نویسندگان از اعضای هیئت علمی هستند و از بین ۴۰ دانشگاه مشارکت کننده، دانشگاه الزهرا بیشترین تولید مقاله را داشته است. مقاله ها، اغلب از نوع همایشی هستند که به روش توصیفی-تحلیلی نگاشته شده اند و نشریه مبانی نظری هنرهای تجسمی، بیشترین مقاله ها را در حوزه هنر محیطی منتشر کرده است.نتیجه گیری: برای تقویت بنیان علمی هنر محیطی ایران، مشارکت بیشتر دانشگاه ها و گروه های علمی-تخصصی و تنوع بخشی به روش های پژوهشی در این زمینه، ضروری است. تشویق به انتشار مطالعات در نشریات معتبر علمی و انجام پژوهش هایی منسجم و با رویکرد میان رشته ای در این عرصه، می تواند موجب افزایش اعتبار و تاثیرگذاری علمی در این حوزه گردد. ازاین رو، با رفع این چالش ها، پژوهش های هنر محیطی ایران می توانند به حوزه ای ساختارمند، دقیق و هم راستا با استانداردهای بین المللی تبدیل و کارایی بیشتری داشته باشند.

کلیدواژه ها:

هنر محیطی ، علم سنجی ، تحلیل هم واژگانی ، پایگاه های علمی فارسی