اثر متقابل بین سواد مالی، تحمل ریسک مالی و رفتار مالی با در نظر گرفتن نقش هوش تجاری در شرکت های بورس اوراق بهادار تهران

اهمیت فزاینده تصمیم گیری های مالی در شرایط پرتلاطم اقتصادی، ضرورت بررسی عواملی همچون دانش مالی، توان پذیرش ریسک و قابلیت تحلیل اطلاعات (هوش تجاری) را دوچندان می سازد. پژوهش حاضر با هدف تبیین اثر متقابل سواد مالی، تحمل ریسک مالی و رفتار مالی، با در نظر گرفتن نقش تعدیل کنندگی هوش تجاری، در شرکت های فعال در بورس اوراق بهادار تهران انجام شد. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–همبستگی است. جامعه آماری شامل مدیران مالی، روسای حسابداری و حسابداران ارشد شرکت های پذیرفته شده در بورس تهران بوده و حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران ۱۴۸ نفر تعیین شد. ابزار گردآوری داده ها پرسشنامه استاندارد چهار سازه ای بود که پس از تایید روایی و پایایی، میان افراد نمونه توزیع شد. برای تحلیل داده ها و آزمون فرضیات، از مدل سازی معادلات ساختاری به روش حداقل مربعات جزئی PLS-SEM استفاده گردید. نتایج حاصل از تحلیل مدل نشان داد که سواد مالی تاثیر مثبت و معناداری بر رفتار مالی دارد؛ به این معنا که افزایش دانش مالی منجر به رفتارهای مالی منطقی تر و آگاهانه تر می شود. همچنین سواد مالی اثر مثبت و معناداری بر تحمل ریسک مالی دارد و افراد دارای سواد مالی بالاتر آمادگی بیشتری برای مواجهه با عدم قطعیت های مالی دارند. یافته ها نشان داد که تحمل ریسک مالی نیز اثر مثبت و معناداری بر رفتار مالی دارد و افراد با سطح ریسک پذیری بالاتر رفتارهای مالی فعال تر و تحلیل محورتر اتخاذ می کنند. افزون بر این، نقش تعدیل کنندگی هوش تجاری در رابطه میان سواد مالی و رفتار مالی تایید شد؛ به گونه ای که هوش تجاری توانست اثر سواد مالی را بر رفتار مالی تقویت کند و نشان داد که بهره گیری از ابزارهای تحلیلی و داده محور کیفیت تصمیمات مالی را بهبود می بخشد. با این حال، هوش تجاری قادر به تعدیل رابطه بین سواد مالی و تحمل ریسک مالی نبود، که بیانگر ماهیت شخصیتی–شناختی تحمل ریسک و استقلال نسبی آن از مهارت های تحلیلی است. در مجموع، نتایج پژوهش نشان می دهد که ترکیب سواد مالی، ریسک پذیری منطقی و توان تحلیل داده ها نقش اساسی در ارتقای رفتار مالی سالم و حرفه ای دارد.

کلیدواژه ها:

سواد مالی ، تحمل ریسک مالی ، رفتار مالی ، هوش تجاری