تاثیر اجرای استانداردهای حسابداری دولتی بر بهبود شفافیت و پاسخگویی مالی در شهرداری های استان گیلان

شفافیت و پاسخگویی مالی از ارکان اساسی حکمرانی خوب در سازمان های بخش عمومی به ویژه شهرداری ها محسوب می شود و اجرای استانداردهای حسابداری دولتی به عنوان ابزاری موثر برای دستیابی به این اهداف شناخته می شود. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر اجرای استانداردهای حسابداری دولتی بر بهبود شفافیت و پاسخگویی مالی در شهرداری های استان گیلان انجام شده است. این تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی-پیمایشی با رویکرد کمی و کیفی (آمیخته) است.جامعه آماری پژوهش شامل کلیه مدیران مالی، حسابداران و کارشناسان مالی شهرداری های استان گیلان (۵۹ شهرداری) به تعداد ۲۳۵ نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران، ۱۴۴ نفر به عنوان نمونه انتخاب و با روش نمونه گیری طبقه ای تصادفی مورد مطالعه قرار گرفتند. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه محقق ساخته شامل ۳۸ گویه در سه بخش اجرای استانداردها (۱۲ گویه)، شفافیت مالی (۱۴ گویه) و پاسخگویی مالی (۱۲ گویه) استفاده شد. روایی پرسشنامه با نظر استادان راهنما و متخصصان (روایی صوری و محتوایی) و تحلیل عاملی تاییدی (روایی سازه) تایید و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ برای کل پرسشنامه (۸۹۲/۰) و ابعاد آن (بین ۸۲۱/۰ تا ۹۰۴/۰) تایید گردید. همچنین برای تکمیل یافته ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته با ۱۵ نفر از مدیران مالی شهرداری های منتخب انجام شد. برای تحلیل داده ها از آمار توصیفی (میانگین، انحراف معیار، فراوانی) و آمار استنباطی (آزمون t تک نمونه ای، آزمون فریدمن، مدل سازی معادلات ساختاری با نرم افزار SmartPLS) استفاده گردید. یافته های پژوهش نشان داد که وضعیت اجرای استانداردهای حسابداری دولتی در شهرداری های استان گیلان با میانگین ۱۲/۳ (در طیف ۵ درجه ای) در سطح متوسط رو به پایین قرار دارد. شفافیت مالی با میانگین ۰۸/۳ و پاسخگویی مالی با میانگین ۱۵/۳ نیز در سطح متوسط ارزیابی شدند. نتایج آزمون فرضیات با استفاده از مدل سازی معادلات ساختاری نشان داد که اجرای استانداردهای حسابداری دولتی تاثیر مثبت و معنی داری بر شفافیت مالی (ضریب مسیر ۵۴۲/۰، t=۷.۸۳) و پاسخگویی مالی (ضریب مسیر ۴۸۷/۰، t=۶.۹۱) در شهرداری های استان گیلان دارد. همچنین شفافیت مالی تاثیر مثبت و معنی داری بر پاسخگویی مالی (ضریب مسیر ۳۶۵/۰، t=۵.۱۲) داشت و نقش میانجی جزئی در رابطه بین اجرای استانداردها و پاسخگویی ایفا کرد. تحلیل یافته های کیفی نشان داد که مهم ترین موانع اجرای کامل استانداردها شامل کمبود نیروی انسانی متخصص، ضعف زیرساخت های فناوری اطلاعات، نبود سیستم های نرم افزاری یکپارچه و مقاومت در برابر تغییر است. نتایج پژوهش تاکید می کند که اجرای کامل و صحیح استانداردهای حسابداری دولتی می تواند به طور معنی داری شفافیت و پاسخگویی مالی را در شهرداری های استان گیلان بهبود بخشد. بر این اساس، سرمایه گذاری در آموزش نیروی انسانی، ارتقای زیرساخت های فناوری اطلاعات و الزام به اجرای استانداردها توسط مراجع نظارتی ضروری است.

کلیدواژه ها:

استانداردهای حسابداری دولتی ، شفافیت مالی ، پاسخگویی مالی ، شهرداری ها ، استان گیلان.