شیوه های ارتباطات اجتماعی غیرکلامی امام رضا(ع) با حاکمان و والیان در مسیر هجرت به ایران

پژوهش حاضر درصدد بررسی شیوه های ارتباط غیرکلامی امام رضا(ع) با حاکمان و والیان در مسیر هجرت به ایران است. اهمیت و ضرورت این پژوهش برای بازخوانی و درک عمیق تر سیره غیرکلامی امام(ع) در تعامل با قدرت های حاکم و نیز الگوگیری معاصرین برای تعامل موثر و سازنده در شرایط دشوار و حساس با دیگران است. هجرت امام هشتم(ع) از رویدادهای مهم و تاثیرگذار در تاریخ اسلام و ایران بوده و از جایگاه والایی برخوردار است. پرسش اصلی پژوهش، آن است که شیوه های ارتباط غیرکلامی امام رضا(ع) در مواجهه با چالش های سیاسی و اجتماعی در مسیر هجرت با حاکمان و والیان عصر خود چگونه بوده است؟ روش این تحقیق توصیفی- تحلیلی با بهره گیری از شیوه فیش برداری برای گردآوری داده های کتابخانه ای (منابع تاریخی معتبر و گزارشات تاریخی سیره اهل بیت(ع) است. نتایج نشان می دهد؛ امام رضا(ع) در مسیر هجرت، از شیوه های ارتباطی متعدد و متناسب شرایط مخاطبان و محیط اجتماعی استفاده می کردند. بهره گیری از شیوه های ارتباطات غیر کلامی؛ مکاتبه با حاکمان، سکوت معنادار، استفاده از زبان بدن مانند: حرکات و نشانه هایی در چهره، لحن و اعمال، واکنش های رفتاری و عملی مثل تقیه، همراهی، مخالفت و نیز انجام عملی اخلاق اسلامی از مهمترین شیوه های تعاملی و ارتباطی ایشان بوده است.