شناسایی عوامل محیطی موثر بر کاهش رفتارهای تخریب گر طبیعت، در فضاهای عمومی با استفاده از تحلیل چیدمان فضا (موردپژوهی: پارک حاشیه ای شهید چمران شیراز)

وندالیسم، از جمله رفتارهای انحرافی است که ماحصل رشد سریع شهرنشینی، توسعه ارتباطات و افزایش مشکلات اجتماعی – اقتصادی و روان شناسانه در دنیای مدرن می باشد. با توجه به اهمیت طبیعت شهری، چه از منظر زیست محیطی، و چه از جنبه اقتصادی و اجتماعی، و محدود بودن مطالعات در این زمینه علی رغم رایج بودن پدیده تخریب گری در آن، هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل و کیفیات محیطی موثر بر کاهش رفتارهای تخریب گر طبیعت در فضاهای عمومی، و ارائه راهبردهای اجرایی در راستای بهبود وضعیت موجود به وسیله بررسی ارتباط آن با سه گروه از متغیرهاست: چیدمان فضایی، وضعیت فیزیکی طبیعت شهری و طراحی محیطی. بدین منظور، پس از مطالعه ادبیات موجود و شناخت معیارهای پژوهش، پارک حاشیه ای شهید چمران شیراز به عنوان نمونه انتخابی، از طریق تحلیل تطبیقی نقشه های میدانی و فضایی، با استفاده از نرم افزار UCL DepthMapV.۱۰ مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج نشان می دهند که ۵ مولفه هم پیوندی، اتصال، کنترل پذیری، ضریب بی نظمی و میانگین عمق در ارتباط با نظام پیکره بندی فضا، دو مولفه بکر بودن یا طراحی شده بودن طبیعت شهری در ارتباط با ساختار فیزیکی آن، و وجود فضاهای انسان ساخت و بناهای معماری در ارتباط با مولفه طراحی محیطی، در بروز، کنترل و یا کاهش رفتارهای تخریب گر طبیعت شهری، موثرند. بدین صورت که حفظ ساختار طبیعی درختان، گیاهان و دیگر عناصر طبیعی و به حداقل رساندن دخالت های انسانی، حفظ حرایم طبیعت شهری در مقابل محیط های انسان ساخت، و تلاش برای چیدمان مطلوب نظام پیکره بندی فضا در راستای افزایش نظارت های عمومی بر آن، راهبردهای موثری در حمایت و حفظ طبیعت شهری می باشند.

کلیدواژه ها:

فضاهای عمومی ، وندالیسم ، درختان شهری ، طبیعت شهری ، چیدمان فضا