ارزیابی میزان موفقیت، موانع و محدودیت های تعاونی های مرتع داری روستایی (مطالعه موردی: شهرستان خواف)

تحقیق حاضر با هدف بررسی میزان موفقیت سه تعاونی مرتع داری واقع در روستاهای برآباد، نگین بنیاباد و مهرآباد شهرستان خواف، عوامل موثر بر موفقیت و موانع و محدودیت های آن ها در سال ۱۳۹۸ انجام شد. به منظور انجام نمونه گیری از میان جامعه آماری اعضا تعاونی ها از روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای استفاده شد. مطالعه به روش پرسشنامه انجام شد و تعداد نمونه ها ۹۸ نفر شامل ۸۰ نفر از اعضا تعاونی و ۱۸ نفر از مدیران تعاونی ها بودند. روایی و پایایی پرسشنامه با کسب نظر از متخصصان و مقدار میانگین ضریب آلفای کرونباخ بررسی شد. به منظور بررسی عوامل موثر بر میزان موفقیت تعاونی های مرتع داری ابتدا از ضرایب همبستگی پیرسون و مقدار کای اسکوئر استفاده شد. سپس با کمک رگرسیون گام به گام عوامل موثر استخراج شدند. همچنین به منظور مقایسه موفقیت تعاونی های مرتع داری از دیدگاه دو گروه اعضا عادی و مدیران تعاونی های مرتع داری از آزمون t استیودنت استفاده شد. برای اولویت بندی بین متغیرها، از آزمون فریدمن استفاده شد. افراد شرکت کننده در تحقیق، میزان موفقیت تعاونی های مرتع داری شهرستان خواف با میانگین ۲۶/۴ در حد خوب گزارش شده است. از میان صلاحیت های مدیریتی مورد مطالعه توانایی برقراری ارتباط مناسب و موثر با مرتع دارانهر دو با رتبه ۴ به عنوان اصلی ترین صلاحیت مدیران تعاونی های مرتع داری انتخاب گردید. بازدیدهای ترویجی، تماس با مروجان منابع طبیعی و کلاس های آموزشی و ترویجی به ترتیب با رتبه ۱۳/۴، ۹۸/۳ و ۹۵/۳ سه فعالیت آموزشی و ترویجی هستند که بیش ترین تاثیر را در موفقیت تعاونی ها دارند. از میان عوامل اجتماعی- فرهنگی ارتباط فعال و موثر بین تعاونی های مرتع داری و سطح تحصیلات مدیران تعاونی از جمله مهم ترین عوامل اجتماعی- فرهنگی موثر بر موفقیت تعاونی-های مرتع داری هستند. از میان کل عوامل مورد بررس عوامل مدیریتی و انجام فعالیت های جانبی به میزان ۶۰ درصد بیشترین تاثیر را بر موفقیت تعاونی ها داشتند. نتایج اولویت بندی موانع و محدودیت های نشان داد که عدم حمایت موثر دولت و دخالت به جای حمایت، ضعف و مشکلات مالی، اصلی ترین موانع موفقیت این شرکت ها هستند. پیشنهاد می شود برنامه ای یکپارچه به منظور توانمندسازی مدیران تعاونی‎ها اجرا شود.

کلیدواژه ها:

مشارکت ، مدیریت ، رضایت ، سرمایه ، آموزش