تحلیل عوامل موثر بر مدیریت پسماندهای روستایی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان میامی)

در چند دهه گذشته، با افزایش جمعیت، صنعتی شدن جوامع، تغییر در شیوه زندگی و افزایش تنوع نیازهای انسانی، میزان تولید مواد زائد و پسماند با اثرات منفی برای سلامت انسان و محیط زیست افزایش یافته است. مناطق روستایی نیز با انواع مختلف پسماند و تبعات منفی آن ها مواجه هستند. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل مشکلات مدیریت پسماند های روستایی در روستا های شهرستان میامی در سال ۱۴۰۲ صورت گرفت. این پژوهش از لحاظ نحوه گرد آوری داده ها میدانی، به لحاظ هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی-تحلیلی است. جامعه آماری این مطالعه شامل دهیاران، اعضای شورا و ساکنان روستا های شهرستان میامی بودند که ۳۸۰ نفر با استفاده از فرمول کوکران انتخاب شدند. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار Spss در قالب تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد. در حال حاضر مدیریت پسماند های روستایی برای پیشرفت محیط زندگی روستا ها و پیشگیری از خسارات و زیان های محیط زیستی، فرهنگی، اجتماعی و ... بسیار حساس و قابل توجه است. نتایج تحقیق نشان می-دهد که مدیریت پسماندها در مناطق روستایی شهرستان میامی تحت تاثیر عوامل گوناگون در زمینه های مختلف قرار دارد. نتایج به دست آمده از تحلیل عامل اکتشافی نشان داد که در مجموع هشت عامل فرهنگی (درصد واریانس ۸/۱۸)، بهداشتی (درصد واریانس ۹/۱۱)، مدیریت دفع (درصد واریانس ۰/۱۰)، امکانات و تجهیزات (درصد واریانس ۹/۷)، آگاهی و دانش (درصد واریانس ۱/۶)، آموزش (درصد واریانس ۸/۵)، مکانیابی نامناسب (درصد واریانس ۹/۴) و زیست محیطی (درصد واریانس ۶/۴) در مجموع ۷۰ درصد از تغییرات واریانس کل عوامل مربوط به مشکلات مدیریت پسماند های روستایی را در منطقه مورد مطالعه تبیین می نمایند. برنامه ریزی برای مدیریت صحیح پسماند و توجه به اثرات زیانبار پسماند بر محیط زیست یکی از اصول ضروری در راستای تامین منافع بلندمدت توسعه پایدار کشور است. در پایان،کمپوست سازی به عنوان یک راهکار کم هزینه و موثر برای مدیریت پسماندهای آلی در جوامع روستایی، افزایش دانش عمومی درباره تفکیک زباله و اهمیت بازیافت از طریق برنامه های آموزشی و جلسات اطلاع رسانی و توسعه زیرساخت ها با هدف کاهش اثرات زیست محیطی، افزایش بهره وری اقتصادی، و ارتقای کیفیت زندگی در مناطق روستایی پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

بازیافت ، جامعه آماری ، محیط زیست ، مدیریت پسماند