مقایسه سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندرعلوفه ای و تریتیکاله بر عملکرد بره های نر پرواری

هدف: کمبود منابع تولید خوراک دام در کشور از یک سو و رشد مداوم جمعیت انسانی و نیاز روزافزون آنان به غذا از سوی دیگر، موجب شده است که تولید علوفه های رایج مانند یونجه و ذرت نتواند پاسخگوی نیاز تغذیه ای دام های کشور باشد. در نتیجه، کارشناسان و مسئولان بخش دامپروری به منظور جبران کمبود علوفه مورد نیاز، به بررسی و بهره گیری از منابع جایگزین روی آورده اند. به همین دلیل، استفاده از بقایای محصولات کشاورزی و دامی و هم چنین کشت گیاهان علوفه­ای غیرمرسوم، به ویژه در تغذیه نشخوارکنندگان موردتوجه ویژه قرار گرفته­است. در این میان، چغندرعلوفه ای به عنوان یکی از گیاهانی که طی سال های اخیر نظر متخصصان تغذیه دام را به خود جلب کرده، به دلیل تولید قابل توجه، سهولت در کشت، مقاومت نسبی به خشکی، صرفه اقتصادی در شرایط کم آبی و خشکسالی و خوش خوراکی برای دام، می­تواند گزینه ای مناسب برای جایگزین بخشی از علوفه جیره نشخوارکنندگان باشد. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف مقایسه سیلاژ خوراک کامل حاوی چغندر علوفه­ای با سیلاژ خوراک کامل حاوی تریتیکاله بر عملکرد رشد، گوارش­پذیری مواد مغذی و فراسنجه­های خون بره های نر پرواری انجام شد.  روش پژوهش: دو فرمول جیره غذایی بر پایه چغندرعلوفه­ای و قصیل تریتیکاله با انرژی قابل­سوخت وساز و پروتئین خام مشابه شامل جیره ۱؛ سیلاژ خوراک کامل بر پایه چغندرعلوفه­ای شامل برگ و غده (چغندرعلوفه­ای) و جیره ۲؛ سیلاژ خوراک کامل بر پایه قصیل تریتیکاله (تریتیکاله) با استفاده از جداول احتیاجات غذایی نشخوارکنندگان کوچک و با توجه به نیاز غذایی بره های نر در حال رشد، تهیه شد. سپس براساس فرمول­ها، تمامی مواد تشکیل دهنده آن ها شامل بخش علوفه­ای و کنسانتره با هم مخلوط شده و با ماشین­های مخصوص سیلوهای بسته­بندی­شده، در مقیاس ۱۰۰ تنی سیلو گردید. از تعداد ۲۴ راس بره نر زل شیرگیری شده سه تا چهار ماهه با میانگین وزن بدن ۷/۲±۷/۱۸ کیلوگرم، استفاده شد. بره ها به طور تصادفی به دو گروه ۱۲ راسی تقسیم شده و هر یک از جیره­ها به یک گروه از دام­ها اختصاص داده ­شد. بره ها روزانه دو نوبت، در ساعات ۰۸:۰۰ و ۱۶:۰۰ با جیره­های آزمایشی به صورت آزاد تغذیه شدند. در طول دوره آزمایش به مدت ۹۰ روز، خوراک مصرفی به صورت روزانه و تغییرات وزن زنده دام­ها هر ماه یک بار، اندازه­گیری شد و اطلاعات آن ها ثبت گردید. گوارش­پذیری مواد مغذی جیره­ها با روش خاکستر نامحلول در اسید برآورد گردید و فراسنجه­های خونی با استفاده از کیت­های آزمایشگاهی اندازه­گیری شد. یافته ­ها: افزایش وزن روزانه بره ها تحت تاثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. ماده خشک مصرفی روزانه در بره های تغذیه شده با جیره چغندرعلوفه­ای (۹۴۹ گرم) به طور معنی­داری بیش تر از بره های تغذیه شده با جیره تریتیکاله (۹۱۷ گرم) بود. تفاوت معنی­داری بین ضریب تبدیل خوراک دو گروه مشاهده نشد. گوارش­پذیری ماده خشک و ماده آلی جیره چغندرعلوفه­ای بیش تر از جیره تریتیکاله بود (۰۵/۰P<)، اما بین گوارش­پذیری پروتئین خام، فیبر نامحلول در شوینده خنثی و فیبر نامحلول در شوینده اسیدی اختلاف معنی­داری مشاهده نشد. غلظت تری گلیسیرید و کلسترول سرم خون بره های تغذیه شده با جیره چغندرعلوفه­ای بیش تر از بره های تغذیه شده با جیره تریتیکاله بود (۰۵/۰P<)، اما بین سایر فراسنجه­های سرم خون دو گروه تفاوت معنی­داری مشاهده نشد.       نتیجه ­گیری: در مجموع با توجه به مزیت نسبی چغندرعلوفه­ای، می­توان توصیه نمود که سیلاژ خوراک کامل حاوی چغندرعلوفه­ای (نوع جدیدی از شکل فیزیکی جیره)، می تواند به عنوان یک روش جایگزین در تغذیه بره های نر پرواری مورداستفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

چغندرعلوفه ای ، سیلاژ خوراک کامل ، عملکرد پروار ، گوارش پذیری