بررسی گورآوندهای دوره ساسانی شمال ایران (ظروف فلزی) حاصل از کاوش های علمی باستان شناسی

زمینه فاصله زمانی بین قرن سوم تا ششم میلادی (دوره ساسانی) ازنظر باستان شناسی و بررسی تحولات و دگرگونی های فرهنگی فلات ایران از اهمیت بسیار برخوردار است. در این دوره، ساخت و استفاده از اشیائ فلزی، خصوصا فلزات گران بها، ازنظر هنر و ظرافت فلزگری به درجه اوج کمال خود رسیده است. این تحولات عظیم در صنعت فلزگری علاوه بر تاثیرات که بر اشیائ فلزی که مصارف روزمره داشته، در گورآونده های فلزی نیز تاثیرگذار بوده است. به همین دلیل، شاهد وجود اشیائ زیبا و نفیس ازلحاظ هنری در گورستان های دوره ساسانی هستیم. هدف اصلی این پژوهش بررسی فرم و تزئینات ظروف فلزی مکشوفه در گورستان های دوره ساسانی شمال ایران است تا از این طریق اطلاعاتی جامع درخصوص فن ساخت، کاربری، نقوش به کار رفته برروی این ظروف به دست آید. داده های این پژوهش براساس کاوش های باستان شناسی جمع آوری و مورد پژوهش قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد رایج ترین گونه ظروف فلزی مکشوفه از این منطقه، شامل: کاسه ، پیاله، جام، تنگ و بشقاب بوده است. این ظروف علاوه بر کاربری روزمره، نشان دهنده نوعی جایگاه اجتماعی و سیاسی صاحبان آن و درمواردی به عنوان ذخیره، سرمایه در مناسبات تجاری است؛ هم چنین اغلب ظروف فلزی مکشوفه از گورستان های ساسانی این منطقه از جنس نقره و مفرغ بوده است. این ظروف عمدتا به شیوه ریخته گری  و شیوه چکش کاری ساخته شده اند. اکثر ظروف مکشوفه بدون نقش بوده، ولی برخی از ظروف دارای نقوش جانوری، پرندگان، انسانی و هندسی هستند.

کلیدواژه ها:

گورآوند ، ظروف فلزی ، شمال ایران ، بررسی