نقش آموزه های حکمت اسلامی در مدیریت بحران هویت و معنابخشی به زندگی دانش آموزان در عصر ارتباطات

عصر ارتباطات با گسترش فناوری های دیجیتال، شبکه های اجتماعی و حجم بالای جریان های اطلاعاتی، موجب تحول عمیق در ساختارهای روانی، هویتی و ارزشی نسل نوجوان شده است. این شرایط، دانش آموزان را در معرض نوعی بحران هویت قرار می دهد؛ بحرانی که پیامد آن سردرگمی ارزشی، ناپایداری شخصیتی، ضعف تصمیم گیری و کاهش احساس معنا در زندگی است. در این میان، آموزه های حکمت اسلامی با تاکید بر خودشناسی، توحیدمحوری، مسئولیت پذیری، کرامت انسانی و هدف مندی وجودی، ظرفیت آن را دارند که همچون چارچوبی پایدار در برابر آشفتگی های هویتی و معنایی عمل کنند.این پژوهش با هدف تبیین نقش آموزه های حکمت اسلامی در مدیریت بحران هویت و تقویت معنای زندگی دانش آموزان انجام شده است. روش تحقیق به صورت ترکیبی (کیفی – کمی) است. در بخش کیفی، تحلیل محتوای متون حکمت اسلامی (نهج البلاغه، قرآن، حکمت متعالیه و آثار علما) انجام شده و مولفه های هویتی و معنابخشی استخراج گردیده است. در بخش کمی، از پرسشنامه بحران هویت، پرسشنامه معنای زندگی، و مقیاس میزان آشنایی و پایبندی به آموزه های حکمت اسلامی در میان ۳۰۰ دانش آموز متوسطه استفاده شده است.یافته ها نشان می دهد که آشنایی و پایبندی به آموزه های حکمت اسلامی رابطه معناداری با کاهش بحران هویت و نیز رابطه مثبت و قوی با افزایش احساس معنا و هدفمندی در زندگی دارد. تحلیل رگرسیون نشان داد که آموزه های اسلامی می توانند بخش قابل توجهی از واریانس بحران هویت و معنای زندگی را پیش بینی کنند.نتیجه گیری کلی این است که حکمت اسلامی می تواند به عنوان یک راهبرد تربیتی و روان شناختی موثر در مواجهه با بحران های هویتی نسل نوجوان در عصر ارتباطات به کار گرفته شود.

کلیدواژه ها:

بحران هویت ، معنای زندگی ، حکمت اسلامی ، نوجوانان ، عصر ارتباطات ، تربیت اسلامی