تحلیل تجربی رابطه بازی وارسازی آموزشی و انگیزش پایدار تحصیلی در مدارس

بازی وارسازی آموزشی به عنوان یک رویکرد نوین در عرصه تعلیم و تربیت، با بهره گیری از عناصر و مکانیزم های بازی در محیط های غیربازی، توجه بسیاری از محققان و دست اندرکاران نظام های آموزشی را به خود جلب کرده است. هدف اصلی این رویکرد، افزایش تعامل، درگیری و انگیزش یادگیرندگان در فرآیند آموزش است. از سوی دیگر، انگیزش تحصیلی به ویژه انگیزش پایدار که به تداوم تلاش و پشتکار دانش آموزان در طول زمان و در مواجهه با چالش های یادگیری اشاره دارد، از کلیدی ترین عوامل پیش بینیکننده موفقیت تحصیلی و رشد همه جانبه محسوب می شود. این مقاله با هدف تحلیل تجربی رابطه بین به کارگیری بازی وارسازی در محیط های آموزشی مدارس و تقویت انگیزش پایدار تحصیلی در دانش آموزان نگاشته شده است. روش تحقیق حاضر، توصیفی از نوع همبستگی است و جامعه آماری آن را دانش آموزان دوره اول متوسطه شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ تشکیل می دهند که با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای، تعداد ۳۸۰ نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای گردآوری داده ها از دو پرسشنامه محقق ساخته استفاده شد: پرسشنامه سنجش میزان به کارگیری بازی وارسازی آموزشی توسط معلمان (با مولفه هایی مانند استفاده از امتیاز، تابلوهای افتخار، چالش های مرحله ای، بازخورد سریع و روایت سازی) و پرسشنامه سنجش انگیزش پایدار تحصیلی (با مولفه هایی مانند پشتکار در تکالیف، جهت گیری هدف تبحری، خودکارآمدی تحصیلی، ارزش گذاری تکلیف و تاب آوری در برابر شکست). روایی پرسشنامه ها توسط متخصصان تایید و پایایی آنها با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ به ترتیب ۰.۸۹۰.۸۹۰.۸۹ و ۰.۹۲۰.۹۲۰.۹۲ محاسبه شد. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و با بهره گیری از روش های آماری شامل ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد که بین نمره کل بازی وارسازی آموزشی و نمره کل انگیزش پایدار تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد (r=۰.۷۶,p<۰.۰۱)(r = ۰.۷۶, p < ۰.۰۱)(r=۰.۷۶,p<۰.۰۱). همچنین، تحلیل رگرسیون حاکی از آن بود که مولفه های بازی وارسازی به طور کلی قادرند ۵۸۵۸۵۸ درصد از واریانس انگیزش پایدار تحصیلی را پیش بینی کنند (R۲=۰.۵۸)(R^۲ = ۰.۵۸)(R۲=۰.۵۸). در میان مولفه های بازی وارسازی، «استفاده از چالش های مرحله ای و بازخورد سریع» و «روایت سازی و داستان پردازی آموزشی» بیشترین سهم را در پیش بینی انگیزش پایدار داشتند. نتایج این تحلیل تجربی به وضوح موید این امر است که تلفیق هوشمندانه عناصر بازی وارسازی در طراحی آموزشی می تواند به عنوان یک راهبرد موثر و کارآمد، نه تنها انگیزش لحظه ای، بلکه انگیزش عمیق و پایدار تحصیلی را در دانش آموزان تقویت کند، بر پشتکار آنان بیفزاید و نگرش آنان نسبت به یادگیری را مثبت سازد. این یافته ها برای معلمان، طراحان آموزشی و سیاست گذاران حوزه آموزش و پرورش دارای implications کاربردی مهمی است و لزوم بازنگری در روش های سنتی تدریس و گنجاندن اصول بازی وارسازی در برنامه های درسی و آموزش معلمان را خاطرنشان می سازد.

کلیدواژه ها:

بازی وارسازی آموزشی ، گیمیفیکیشن ، انگیزش پایدار تحصیلی ، انگیزش درونی ، مدارس ، طراحی آموزشی ، تجربه یادگیری.