واکاوی شاخص های الگوی مطلوب تربیت دینی نوجوانان: یک مطالعه کیفی

هدف این پژوهش، واکاوی شاخص های الگوی مطلوب تربیت دینی نوجوانان از منظر تجربیات زیسته ذی نفعان با رویکرد کیفی بود. پژوهش حاضر از نوع کیفی با رویکرد پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. شرکت کنندگان شامل ۶۰ نفر از ذی نفعان کلیدی (۱۳ متخصص تربیت دینی، ۱۷ معلم، ۱۵ والد و ۱۵ نوجوان ۱۴-۱۸ ساله) در شهر قزوین بودند که با نمونه گیری هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری انتخاب شدند. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته جمع آوری و با روش تحلیل مضمون بررسی شدند.تحلیل داده ها منجر به استخراج ۶ مضمون سازمان دهنده شد: اصلاح و بازنگری برنامه های درسی دینی متناسب با شرایط روز، بکارگیری روش های یاددهی-یادگیری تعاملی و گفتگومحور، بسترسازی محیطی و خانوادگی، الگوسازی و توسعه حرفه ای معلمان، برجسته سازی ارزیابی عملکردی و عاطفی، و متناسب سازی برنامه درسی با ویژگی های نسل زد. یافته ها نشان داد الگوی مطلوب تربیت دینی باید پویا، زمینه مند، عقلانی و مبتنی بر عاملیت انسانی باشد تا ایمان تقلیدی را به ایمان تاملی و مقاوم تبدیل کند. این الگو با مبانی نظری باقری (عاملیت انسانی) و Fowler (۱۹۸۱) (مراحل ایمان) همخوانی دارد و می تواند مبنایی برای سیاست گذاری آموزشی، برنامه ریزی درسی و مداخلات خانوادگی باشد. پیشنهاد می شود برنامه های درسی بازنگری، روش های تعاملی تقویت و نظام ارزشیابی به سمت ارزیابی عملی تغییر یابد.

کلیدواژه ها:

تربیت دینی ، شاخص های تربیتی ، نسل زد ، نوجوانان