مقایسه حالات و مقامات عرفانی در کشف المحجوب و رساله قشیریه

هدف این پژوهش بررسی و مقایسه دو متن بنیادین عرفان اسلامی، یعنی رساله قشیریه اثر عبدالکریم قشیری و کشف المحجوب اثر علی بن عثمان هجویری است. حالات و مقامات عرفانی مانند خوف و رجاء، شوق و انس، قبض و بسط، صبر، توکل، رضا و یقین به صورت نظام مند تحلیل و در دو سنت نیشابوری (زبان عربی، رویکرد آموزشی) و خراسانی- لاهوری (زبان فارسی، رویکرد روایی) سنجیده شده است. یافته ها نشان می دهد رساله قشیریه با اتکای گسترده بر قرآن و حدیث، چارچوبی آموزشی و نظام مند برای تصوف فراهم می کند و کشف المحجوب با زبان فارسی و روایت های مشایخ، تجربه عرفانی را برای مخاطب عام ملموس و مفهوم می سازد.

کلیدواژه ها:

Mysticism ، State (Hal) ، Station (Maqam) ، Hujwiri ، Qushayri. ،  عرفان ، حال ، مقام ، هجویری ، قشیری.