بررسی تفاوت مبنای پذیرش حجیت ظهور در گفتار و رفتار

در منابع اصول فقه مطالب انبوهی پیرامون حجیت ظواهر الفاظ وجود دارد؛ مشهور اصولیان، حجیت ظواهر الفاظ را پذیرفته اند و احکام فقهی و قضایی فراوانی بر این نظر بار شده است، در این میان در خصوص حجیت ظواهر افعال، بحث کمتری در گرفته و اختلاف بیشتری پدید آمده است. در این نوشتار تلاش بر آن است که با به کارگیری روش تحلیلی توصیفی مسئله یادشده ریشه یابی شود و تردیدها در خصوص حجیت ظواهر افعال مورد بررسی قرار گیرد. اگرچه قراردادی نبودن دلالت افعال بر معانی، قطعی نبودن قراین و عدم وجود اصول روشن برای مراجعه در مورد شک موانعی را بر سر راه حجیت ظواهر افعال قرار می دهد، اما به نظر می رسد با مبنا قراردادن نظریه شهید صدر در باب احتمالات می توان راهی را گشود. براین اساس، ظواهر افعال درصورت ایجاد یقین موضوعی و دلالت اطمینان بخش بر یک معنا می تواند مستند علم قاضی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

حجیت ، حجیت ظواهر الفاظ ، حجیت ظواهر افعال ، علم قاضی