نقد روش شناختی رویکرد تاریخی قفاری در کتاب «اصول مذهب الشیعه عرض و نقد»

چکیده این پژوهش باهدف ارزیابی انتقادی روش تاریخی ناصربن عبدالله قفاری در کتاب اصول مذهب الشیعه: عرض و نقد انجام شده است؛ اثری که با غلبه رویکرد کلامی- جدلی، بخش مهمی از استدلال های خود را بر داده های تاریخی استوار می سازد. باتکیه بر اصول معتبر روش شناسی تاریخ نگاری، شامل نقد سند و متن، پرهیز از پیش داوری، دقت در تحلیل، رعایت امانت در نقل و تفسیر، و التزام به مشهورات و مسلمات تاریخی، این مقاله نشان می دهد که کاربست تاریخ در اثر قفاری، از آسیب های ساختاری جدی رنج می برد. یافته ها حاکی است که نویسنده در موارد متعدد، با پیش فرض گرایی عقیدتی به گزینش منابع دست زده، بسیاری از گزارش ها را دچار تقطیع، تحریف معنایی و تدلیس نموده، و گاه با استناد به روایات ضعیف یا منابع غیرتاریخی، نتایج کلی و نادرستی را درباره خاستگاه و تطور تشیع استخراج کرده است. علاوه بر این، در برخی موارد، تحلیل های وی با مسلمات تاریخ اسلام تعارض دارد یا مبتنی بر فهم نادرست از متون اصلی است. این پژوهش با ارائه شواهد تطبیقی تلاش می کند تصویری روشمند از آسیب های روش تاریخی قفاری به دست دهد و بر ضرورت تمایز میان رویکرد علمی و جدلی در مطالعات تاریخ تشیع تاکید کند.

کلیدواژه ها:

واژگان کلیدی: القفاری ، نقد روش تاریخی ، مسلمات تاریخی ، تحریف و تقطیع ، کتاب اصول مذهب الشیعه