سناریونگاری یکپارچه سازی زنجیره تامین سلامت با رویکرد منطق فازی شهودی

مقدمه و اهداف: یکپارچگی زنجیره تامین در حوزه سلامت یکی از چالش های کلیدی است که می تواند تاثیر بسزایی در بهبود کیفیت خدمات درمانی و افزایش تاب آوری سیستم های بهداشتی داشته باشد. با توجه به ماهیت پیچیده و پویای این زنجیره تامین کلیدی، استفاده از روش های سنتی مدیریت آن با محدودیت هایی مواجه است. برنامه ریزی سناریو به عنوان روشی کارا و اثربخش برای تحلیل عدم قطعیت ها و تدوین راهکارهای بهینه در شرایط مختلف مطرح شده است. در این پژوهش، از ترکیب برنامه ریزی سناریو و منطق فازی شهودی برای ارتقای یکپارچگی زنجیره تامین سلامت استفاده شده است. هدف پژوهش حاضر عبارت است از ارائه یک مدل تحلیلی جامع برای تدوین راهبردهای مناسب در شرایط عدم قطعیت های پیچیده در فضای تصمیم گیری. روش ها: سوال اصلی در پژوهش حاضر عبارت است از آنکه چگونه می توان با استفاده از روش سناریونگاری، مجموعه ای از سناریوهای کارآمد برای یکپارچه سازی زنجیره تامین سلامت ارائه نمود؟ برای این منظور در این پژوهش از رویکرد ترکیبی مبتنی بر تحلیل سناریو و تصمیم گیری مبتنی بر منطق فازی شهودی بهره برده است. ابتدا، با تحلیل محیطی و نظرات خبرگان، عدم قطعیت های کلیدی زنجیره تامین سلامت شناسایی شدند که شامل تحریم اقتصادی و تورم بود. سپس، بر اساس این عدم قطعیت ها، چهار سناریوی ممکن تدوین شد. در مرحله بعد، از منطق فازی شهودی برای ارزیابی این سناریوها استفاده شد که امکان لحاظ کردن درجه تردید و ناپایداری در تصمیم گیری را فراهم می کند. در نهایت، اثرات این سناریوها بر شاخص های عملکردی زنجیره تامین سلامت با استفاده از یک مدل بهینه سازی تحلیل شد. یافته ها: نتایج نشان داد که تحریم اقتصادی و تورم، دو عامل کلیدی موثر بر عملکرد زنجیره تامین سلامت هستند که می توانند موجب اختلال در تامین تجهیزات پزشکی، افزایش هزینه های عملیاتی و کاهش کارایی سیستم درمانی شوند. بر اساس این عدم قطعیت ها، چهار سناریوی متفاوت تحلیل شد که عبارت است از حذف تحریم های اقتصادی و تورم کم، وجود تحریم های اقتصادی و تورم کم، وجود تحریم های اقتصادی و تورم زیاد، و حذف تحریم های اقتصادی و تورم زیاد. نتایج حاصل از تحلیل نشان می دهد که راهبرد همکاری گسترده بین ذی نفعان و توسعه دیجیتالی سازی می تواند به کاهش اثرات منفی تحریم و تورم کمک کند. علاوه بر این، مدل پیشنهادی نشان داد که استفاده از فناوری های نوین اطلاعاتی و بهبود ارتباطات میان تامین کنندگان و مراکز درمانی، تاثیر مثبتی بر افزایش تاب آوری زنجیره تامین دارد. همچنین، یافته ها نشان داد که مدل پیشنهادی با کاهش اثرات عدم قطعیت، موجب کاهش هزینه های عملیاتی، افزایش سرعت پاسخگویی در شرایط بحرانی و بهبود کیفیت خدمات سلامت می شود. مقایسه نتایج روش منطق فازی شهودی با سایر روش های تصمیم گیری نیز نشان داد که این مدل دقت بالاتری در تحلیل سناریوهای عدم قطعیت دارد. نتیجه گیری: این پژوهش نشان داد که ترکیب برنامه ریزی سناریو و منطق فازی شهودی می تواند به عنوان ابزاری موثر برای مدیریت عدم قطعیت در زنجیره تامین سلامت مورد استفاده قرار گیرد. استفاده از این رویکرد علاوه بر افزایش دقت در تصمیم گیری، موجب ارتقای انعطاف پذیری و تاب آوری زنجیره تامین در مواجهه با بحران های اقتصادی و تغییرات محیطی می شود. پیشنهاد می شود که در تحقیقات آینده، اثرات سایر عوامل عدم قطعیت همچون تغییرات سیاست گذاری و پیشرفت های مبتنی بر فناوری نیز در مدل سازی یکپارچگی زنجیره تامین سلامت لحاظ گردد.

کلیدواژه ها:

زنجیره تامین ، یکپارچه سازی ، سناریونگاری ، منطق فازی شهودی ، سلامت و درمان