بررسی تاثیر توسعه فین تک بر خلق نقدینگی بانک ها

هدف: در سال های اخیر، فناوری مالی (فین تک) به عنوان یکی از مهم ترین عوامل تحول در صنعت بانکداری شناخته شده است. فین تک با به کارگیری فناوری های نوین داده محور، موجب بهبود کارایی، کاهش هزینه های عملیاتی و بازتعریف فرآیندهای سنتی بانکی شده است. این پژوهش با هدف بررسی تاثیر توسعه فناوری مالی بر خلق نقدینگی بانک ها در ایران انجام شده است.

روش شناسی: در این پژوهش، به منظور سنجش سطح توسعه فین تک از الگوی تانگ و همکاران (۲۰۲۴) و برای اندازه گیری خلق نقدینگی از دو شاخص ظرفیت خلق نقدینگی با پوشش دارایی و ظرفیت خلق نقدینگی بدون پوشش دارایی استفاده شده است. جامعه آماری شامل کلیه بانک های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران است که بر اساس معیارهای پژوهش، ۲۱ بانک در بازه زمانی ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۲ به عنوان نمونه انتخاب شدند. برای آزمون فرضیه ها از داده های ترکیبی و الگوی رگرسیون چندگانه استفاده شده است.

یافته ها: نتایج آزمون فرضیه ها نشان داد که توسعه فناوری مالی اثر منفی و معنی داری بر هر دو شاخص خلق نقدینگی بانک ها دارد؛ به این معنا که افزایش سطح توسعه فین تک موجب کاهش توان بانک ها در خلق نقدینگی می شود.

دانش افزایی: این پژوهش با ارائه شواهد تجربی از نظام بانکی ایران، ادبیات نظری مربوط به رابطه میان فین تک و خلق نقدینگی را گسترش می دهد. یافته ها نشان می دهد که علی رغم نقش مثبت فین تک در کارایی و نوآوری مالی، توسعه سریع آن می تواند از طریق افزایش رقابت و تغییر الگوی جذب منابع، موجب تضعیف کارکرد خلق نقدینگی بانک ها شود. نتایج این تحقیق می تواند برای سیاست گذاران پولی و مدیران بانکی در طراحی راهبردهای هم زیستی موثر میان فین تک و بانک ها مفید باشد.

کلیدواژه ها:

بانکداری ، توسعه ، خلق نقدینگی ، فناوری مالی (فین تک)