بررسی پویایی جامعه میکروبی خاک در سنین مختلف تاغ کاری در اکوسیستم های خشک بیرجند، شرق ایران

این مطالعه تاثیر سن تاغ کاری بر ویژگی های فیزیکی، شیمیایی و میکروبی خاک در اکوسیستم های خشک شهرستان بیرجند، استان خراسان جنوبی را بررسی کرد. نمونه برداری خاک در سه سایت با سنین ۳۴ و ۲۶ سال و یک سایت بدون تاغ کاری انجام شد. ویژگی های فیزیکوشیمیایی شامل کربن آلی خاک، نیتروژن کل، فسفر و پتاسیم در دسترس، pH، EC، کربنات کلسیم، نسبت جذب سدیم، چگالی ظاهری و تخلخل اندازه گیری شد. همچنین فعالیت میکروبی، زیست توده کربن و نیتروژن میکروبی، تنفس پایه و برانگیخته و فعالیت آنزیم کاتالاز ارزیابی گردید. نتایج نشان داد که با افزایش سن تاغ کاری،SOC  و TN به طور معنی داری افزایش یافته و چگالی ظاهری کاهش و تخلخل افزایش یافته است، که نشان دهنده بهبود ساختار، نفوذپذیری و تهویه خاک و ارتقای فعالیت میکروبی است. فعالیت آنزیمی، زیست توده میکروبی و جمعیت میکروارگانیسم ها نیز در سایت های قدیمی تر به طور چشمگیری افزایش یافت و نسبت C/N و سهم میکروبی تغییر معنی داری نداشت، که بیانگر حفظ تعادل عملکردی جامعه میکروبی است. همبستگی مثبت SOC و TN با شاخص های میکروبی و همبستگی منفی C/N، چگالی ظاهری و کربنات کلسیم اهمیت ویژگی های فیزیکی و شیمیایی در تعیین سلامت خاک را نشان داد. این نتایج نشان می دهند که تاغ کاری بلندمدت موجب ارتقای کیفیت خاک، افزایش فعالیت میکروبی و ظرفیت اکولوژیکی اکوسیستم های بیابانی شده و پایه ای مستحکم برای مدیریت پایدار خاک و احیای اراضی خشک فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

کربن آلی خاک (SOC) ، تاغ کاری ، زیست توده میکروبی خاک (SMB) ، اکوسیستم های خشک ، نسبت میکروبی (Qmic)