چشم انداز آینده بارش پهنه های ارتفاعی ایران

هدف این پژوهش پیش نگری تغییرات بارش در پهنه های ارتفاعی مختلف ایران تحت شرایط تغییر اقلیم جهانی است. برای این منظور داده های روزانه بارش ۱۴ ایستگاه سینوپتیک منتخب در پهنه های ارتفاعی کشور در دوره ۲۰۱۴-۱۹۸۵ و برونداد تصحیح شده مدل های فاز ششم پروژه CMIP۶، تحت سه سناریوی انتشار کم (SSP۱-۲.۶)، میانه (SSP۲-۴.۵) و خیلی زیاد (SSP۵-۸.۵) گازهای گلخانه ای استفاده شد. نتایج نشان داد، تغییرات بارش در ایران ناهمگون و متاثر از ارتفاع و موقعیت جغرافیایی است. در مقیاس سالانه، از شش ناحیه ارتفاعی، تنها دو ناحیه پست شمالی (سواحل دریای خزر) و پست جنوبی (سواحل خلیج فارس و دریای عمان) تغییرات معنادار بارش را تجربه می کنند که به ترتیب کاهش و افزایش بارش آنها معنادار برآورد شد. چهار ناحیه دیگر ، کوهپایه داخلی، کوهپایه بیرونی و مرکزی تغییرات بارش معناداری ندارند، در مقیاس فصلی، افزایش بارش بهار تحت سناریوی انتشار کم در بیشتر دوره های آینده نزدیک و دور قابل انتظار است. کاهش بارش تابستان برای نواحی پست شمالی و افزایش بارش تابستان و پاییز برای نواحی پست جنوبی و کوهپایه بیرونی پیش نگری شد. افزون بر این، جهت تغییرات بارش فصل پاییز در بسیاری از نواحی ارتفاعی ایران مثبت است، اگر چه در برخی سناریوها معنادار تشخیص داده نشد.

کلیدواژه ها:

بارش ، نواحی ارتفاعی ، تغییر اقلیم ، پروژه مدل های جفت شده فاز ششم (CMIP۶) ، سناریوهای مشترک اقتصادی –اجتماعی (SSPs) ، ایران