تاملی در مستقل انگاری قاعده تحذیر در رفع مسئولیت

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 101

فایل این مقاله در 12 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JORR-22-1_004

تاریخ نمایه سازی: 17 فروردین 1405

چکیده مقاله:

قاعده موسوم به تحذیر یا هشدار از قواعدی است که در سالیان اخیر به عنوان یکی از نهادهای رافع مسئولیت در پژوهش های محققین مطرح شده و منظور از آن این است که اگر فردی نسبت به خطرات فعل خود به دیگران هشدار دهد اما دیگران توجه نکنند و آسیب ببینند فرد هشداردهنده مسئولیتی ندارد. حقوق پژوهان معاصر هشدار را به عنوان یک عامل مستقل در رفع مسئولیت معرفی کرده اند؛ لیکن با توجه به وجود سایر نهادهای رافع مسئولیت، مانند تسبیب، مسئله ای که نویسندگان پژوهش حاضر درصدد پاسخگویی به آن هستند این است که آیا هشدار یا تحذیر عاملی مستقل است و معیاری متفاوت برای رفع مسئولیت ارائه می دهد یا اینکه از مصادیق نهاد تسبیب محسوب می شود؟ پژوهش حاضر به روش توصیفی  تحلیلی ادله قاعده هشدار، که شامل قرآن و سنت و بناء عقلا می شود، را با رویکرد  امکان استنباط نهادی مستقل برای رفع مسئولیت، ارزیابی می کند و رهاورد آن این است که هشدار عاملی مستقل برای رفع مسئولیت نیست و در حقیقت از مصادیق قاعده تسبیب است. زیرا قرآن کریم اساسا دلالتی بر رفع مسئولیت نمی کند و سنت و بناء عقلا دلالتی بر نهادی مستقل از تسبیب نمی کنند.

نویسندگان

مصطفی دهقان

گروه علوم قرآن و فقه، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

محمد فائزی

حوزه علمیه قم، پژوهشگر مرکز فقهی ائمه اطهار(ع)، قم، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • قرآن کریمابو الحسین, احمد بن فارس. ۱۴۰۴ق. معجم مقائیس اللغه. ...
  • اردبیلی. بدون تاریخ. جامع الرواه ...
  • اسماعیل بن عباد. ۱۴۱۴ق. المحیط فی اللغه. بیروت: عالم الکتاب ...
  • آقابابا, زهرا, و پوراندخت عزیزی. ۱۳۹۵. “قاعده فقهی تحذیر و ...
  • اکبری, پرویز, و اصغر عربیان. ۱۳۹۹. “بررسی دامنه قاعده تحذیر ...
  • بجنوردی, سید محمد. ۱۴۰۱ق. قواعد فقهیه. تهران: موسسه عروج ...
  • بروجردی نجفی, محمد تقی. ۱۴۱۷ق. نهایه الافکار. قم: دفتر انتشارات ...
  • بهرامی, حمید, سید رضا امیری, و ابوالفضل آقائی. ۱۳۹۶. “شرایطو ...
  • تبریزی, جواد. ۱۴۲۸ق. تنقیح مبانی الاحکام-کتاب الدیات. قم: دار الصدیقه ...
  • تفرشی. بدون تاریخ. نقد الرجال ...
  • جعفری لنگرودی, محمد جعفر. ۱۴۰۰ش. ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش ...
  • جوهری, اسماعیل بن حماد. ۱۴۱۰ق. الصحاح - تاج اللغه و ...
  • حسینی مراغی, میر عبد الفتاح. ۱۴۲۵ق. العناوین الفقهیه. قم: دفتر ...
  • حلی, محمد بن منصور بن احمد ابن ادریس. ۱۴۱۰ق. السرائر ...
  • خوئی, سید ابوالقاسم. ۱۴۱۸ق. موسوعه الامام الخوئی. قم: موسسه احیاء ...
  • شبیری زنجانی, سید موسی. ۱۴۱۹ق. کتاب نکاح. قم: موسسه پژوهشی ...
  • صدر, سید محمد باقر. ۱۴۱۷ق. بحوث فی علم الاصول. قم: ...
  • صدوق, محمد بن علی بن بابویه. ۱۴۱۳ق. من لا یحضره ...
  • طباطبائی, سید محمد حسین. ۱۴۱۷ق. المیزان فی تفسیر القرآن. قم: ...
  • طبرسی, فضل بن حسن. ۱۳۷۲ش. مجمع البیان فی تفسیر القرآن. ...
  • طوسی, محمد بن حسن. بی تا. التبیان فی تفسیر القرآن. ...
  • —. ۱۴۰۰ق. النهایه فی محرد الفقه و الفتاوی. بیروت: دار ...
  • —. ۱۴۰۷ق. تهذیب الاحکام. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
  • —. ۱۴۳۵ق. رجال الطوسی. قم: موسسه النشر الاسلامی التابعه لجماعه ...
  • طوسی, محمد بن علی بن حمزه. ۱۴۰۸ق. الوسیله الی نیل ...
  • عاملی, محمد جواد. بی تا. مفتاح الکرامه فی شرح قواعد ...
  • عربیان, اصغر, و پرویز اکبری. ۱۳۹۹ش. “اثر هشدار در رفع ...
  • علیشاهی قلعه جوقی, ابوالفضل, و محمد دانش نهاد. ۱۳۹۷. “جایگاه ...
  • عمید, حسن. ۱۳۶۰ش. فرهنگ عمید. موسسه انتشارات امیر کبیر ...
  • فلاح, مهدی. ۱۳۸۵. “قاعده تحذیر در رویکرد فقهی حقوقی.” نشریه ...
  • فیومی, احمد بن محمد. بی تا. المصباح المنیر فی غریب ...
  • کلینی, محمد بن یعقوب ابو جعفر. ۱۴۰۷ق. الکافی. تهران: دار ...
  • لجنه الفقه المعاصر. ۱۴۴۱ق. الفائق فی الاصول. قم: مرکز اداره ...
  • مجلسی, محمدباقر. ۱۴۰۶ق. ملاذ الاخیار فی فهم تهذیب الاخبار. قم: ...
  • مجلسی, محمدتقی. ۱۴۰۶ق. روضه المتقین فی شرح من لایحضره الفقیه. ...
  • محقق حلی, جعفر بن حسن. ۱۴۰۸ق. شرایع الاسلام فی مسائل ...
  • محقق داماد, سید مصطفی. ۱۴۰۶ق. قواعد فقه. تهران: مرکز نشر ...
  • مدنی کاشانی, رضا. ۱۴۰۸ق. کتاب الدیات. قم: دفتر انتشارات اسلامی ...
  • مصطفوی, حسن. ۱۴۰۲ق. التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: مرکز ...
  • مقدس اردبیلی, احمد بن محمد. ۱۴۰۳ق. مجمع الفائده و البرهان ...
  • میرزای قمی, ابوالقاسم. ۱۴۱۷ق. غنائم الایام فی مسائل الحلال و ...
  • نجاشی, احمد بن علی. ۱۴۳۲ق. رجال النجاشی. قم: موسسه النشر ...
  • نجفی, محمد حسن. ۱۴۰۴ق. جواهر الکلام فی شرح شرایع الاسلام. ...
  • همدانی, آقا رضا. ۱۴۱۶ق. مصباح الفقیه. قم: موسسه الجعفریه لاحیاء ...
  • ReferencesThe Holy QuranAbu al-Hussein, Ahmad ibn Faris. ۱۴۰۴ AH. Mu'jam ...
  • نمایش کامل مراجع