بررسی مقایسه ای مفهوم معنویت در دیدگاه ماتئوس و شهید مطهری با تاکید بر کتاب مددکاری اجتماعی و معنویت

این پژوهش با هدف بررسی و مقایسه تطبیقی مفهوم معنویت از دیدگاه ایان ماتئوس و شهید مطهری انجام شده است و روش تحقیق، تحلیل محتوای کیفی و بررسی مقایسه ای متون این دو اندیشمند بود. یافته ها نشان داد که هر دو دیدگاه، معنویت را به عنوان منبعی ضروری برای معنا، امید، تاب آوری و بازسازی هویت در فرایند مددکاری اجتماعی می شناسند؛ اما در مبانی و پیامدها تفاوت بنیادین دارند. ماتئوس با رویکردی سکولار و روان شناختی، معنویت را تجربه ای فردی و فرادینی می داند، درحالی که مطهری آن را ریشه دار در فطرت الهی و وابسته به ایمان می داند. این تفاوت در عرصه عمل منجر به دو گونه کاربست می شود: رویکرد ماتئوس با ابزارهایی مانند ارزیابی معنوی و روایت درمانی، اگرچه کاربردی است؛ اما به دلیل نبود بنیان غایی، اثراتی بیشتر کوتاه مدت دارد؛ اما رویکرد مبتنی بر معنویت الهی مطهری، با تکیه بر ایمان و تربیت اخلاقی، انگیزه ای پایدار برای بازسازی زندگی ایجاد می کند. در نتیجه، این پژوهش پیشنهاد می کند که تلفیق «حساسیت فرهنگی و ابزارهای ماتئوس» با «بنیان غایی معنویت الهی مطهری» می تواند چارچوبی جامع و کارامد برای مددکاری اجتماعی در بستر اسلامی-ایرانی فراهم کند که همزمان به نیازهای روانی- اجتماعی و روحی- معنوی پاسخ می گوید و اثربخشی خدمات را افزایش می دهد.

کلیدواژه ها:

معنویت ، مددکاری اجتماعی ، ایان ماتئوس ، شهید مطهری ، مقایسه تطبیقی ، معنویت سکولار ، معنویت دینی