تحلیل میزان دانش تیپک و مهارت‎های ارزشیابی برخط آموزگاران دوره ابتدایی و ارتباط آن با ویژگی‎های جمعیت شناختی آن ها

پیشینه و اهداف: با گسترش فناوری های دیجیتال و نقش فزاینده آن ها در فرایندهای یاددهی-یادگیری، آموزگاران نیازمند دانش و مهارت هایی هستند که بتوانند فناوری، محتوا و روش های تدریس را به طور موثر تلفیق کنند. یکی از ابعاد مهم این دانش، توانایی ارزشیابی برخط است که می تواند به بهبود فرآیند یادگیری دانش آموزان کمک کند و ازآنجا که دوره ابتدایی نخستین مواجهه دانش آموزان با آموزش رسمی است و تاثیر بسزایی بر رشد و یادگیری آنان دارد، برخورداری آموزگاران این دوره از دانش تیپک اهمیت دوچندان پیدا می کند. در حال حاضر، ارزشیابی کیفی و توصیفی در مدارس ابتدایی رواج دارد و آموزگاران از ابزارها و روش های متنوعی استفاده می کنند. با گسترش فناوری اطلاعات، نیاز به ارزشیابی برخط در این مقطع بیش از گذشته احساس می شود، اما این شیوه ارزشیابی به ویژه در دوره ابتدایی، با چالش های متعددی همراه است. دشواری های ارزشیابی توصیفی در فضای دیجیتال، ضرورت ارتقای مهارت های ارزشیابی برخط آموزگاران را دوچندان می کند. بنابراین هدف اصلی این پژوهش تحلیل وضعیت موجود دانش تیپک آموزگاران در تلفیق فناوری، محتوا و پداگوژی در تدریس و ارزشیابی برخط، و بررسی عوامل موثر بر این دانش و مهارت ها از بعد جمعیت شناختی بوده است.روش ها : این پژوهش از نظر هدف کاربردی و به صورت کمی، غیر آزمایشی یا به عبارت دقیق­تر توصیفی است. از آنجاکه در این پژوهش، هدف پژوهشگر بررسی میزان دانش تلفیق فناوری و مهارت­های ارزشیابی برخط آموزگاران دوره ابتدایی و ارتباط آن با ویژگی­های جمعیت شناختی است؛ بنابراین می­توان روش این پژوهش را از نوع توصیفی دانست. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه آموزگاران دوره­ی ابتدایی شهر شاهین شهر استان اصفهان در سال تحصیلی۱۴۰۲-۱۴۰۱ بود که ۲۴۷ نفر به روش نمونه گیری تصادفی انتخاب شدند. برای انجام این پژوهش، از پرسش نامه کوتاه شده­ دانش تیپک اشمیت و همکاران (۲۰۲۰) با آلفای کرونباخ ۷۷/۰ تا۹۱/۰ و پرسش نامه محقق ساخته­ مهارت ارزشیابی برخط آموزگاران استفاده شد.پایایی پرسش نامه­های کوتاه شده دانش تیپک و مهارت ارزشیابی برخط آموزگاران به ترتیب مقدار ۹۶۴/۰ و ۹۴۹/۰ محاسبه شد.پرسش نامه های استاندارد در دو بخش دانش تیپک و مهارت های ارزشیابی برخط طراحی و بین آموزگاران دوره ابتدایی توزیع شد. پس از جمع آوری اطلاعات، تجزیه و تحلیل یافته­ها در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی انجام شد. در سطح آمار توصیفی از فراوانی و درصد، میانگین و انحراف معیار و در سطح آمار استنباطی از آزمون کالموگروف – اسمیرنف، آزمون t مستقل، تحلیل واریانس و آزمون حداقل تفاوت بین میانگین­ها استفاده شد.یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که آموزگاران ابتدایی از دانش تیپک نسبتا بالایی برخوردارند و توانسته اند فناوری، محتوا و پداگوژی را به خوبی تلفیق کنند؛ اما در مهارت های ارزشیابی برخط، به ویژه در بخش هایی مانند ارزشیابی آغازین، همتایان و بازخوردهای عاطفی، با چالش هایی مواجه هستند. با این حال، در ارزشیابی تکالیف و ارتقای یادگیری عملکرد بهتری داشته اند. همچنین، ویژگی های جمعیت شناختی مانند تحصیلات، سابقه تدریس و تا حدی جنسیت بر میزان دانش تیپک و مهارت های ارزشیابی برخط آموزگاران تاثیرگذار بوده استنتیجه گیری: این پژوهش به طور کلی نشان داد آموزگاران دوره ابتدایی با وجود تسلط مناسب به دانش تیپک، در استفاده از این دانش ها برای ارزشیابی برخط با چالش هایی مواجه هستند. این موضوع نشان می دهد دانش تیپک ارائه شده به آموزگاران دارای نقص در مهارت ارزشیابی؛ به خصوص ارزشیابی همتایان، و توجه به ارزشیابی حیطه عاطفی است. نیاز به آموزش های تخصصی و ارتقای مهارت های ارزشیابی برخط در بین آموزگاران احساس می شود. پیشنهاد می شود دوره های آموزشی ویژه برای آموزگاران در زمینه ارزشیابی برخط طراحی شود تا آن ها بتوانند از این ابزارها به طور موثرتر در فرآیند یاددهی-یادگیری استفاده کنند. همچنین، برگزاری کارگاه های تخصصی و ارائه راهکارهای عملی می تواند به بهبود مهارت های ارزشیابی برخط آموزگاران و در نتیجه ارتقای کیفیت تدریس و یادگیری در مدارس ابتدایی کمک کند.

کلیدواژه ها:

دانش تیپک ، دانش محتوایی پداگوژی فناوری ، مهارت های ارزشیابی برخط ، آموزگاران دوره ابتدایی