بررسی جایگاه پند و نصیحت در تمثیل «گبر و مرغ »سنایی غزنوی

سنایی یکی از شاعران عارف است که با بهره¬گیری از تمثیل، مضامین سنگین عرفانی را با زبانی ساده و گویا به مخاطبانش ارائه می¬دهد، در واقع تمثیل یکی از گونه¬های مهم ادبی است که شاعران عارف بدان رغبت ویژه نشان داده¬اند. ارزش و قابلیت¬های تمثیل در بیان یک یا چند مفهوم عرفانی یا اخلافی است، سنایی گاه مباحث تمثیلی را از خلال حکایت¬ها و تمثیل¬های گوناگون بیان می¬کند و این اهمیت و قابلیت تمثیل است که برای بیان یک یا چند مفهوم عالی و عرفانی یا اخلافی گنجایش دارد و به همین علت شاعران آن را در قالب مثنوی درآورده¬اند، در این راستاتمثیل گبر و مرغ یکی از حکایت¬هایی است که سنایی در آن علاوه بر قصه و داستان¬پردازی مفاهیم اخلاقی و تربیتی را نیز مدنظر دارد، در واقع حدیقه سنایی به¬عنوان اولین منظومه تعلیمی عرفانی شناخته می¬شود که تمثیل های فراوانی پر از پند و نصیحت دارد و چه بهتر که در دل دوست به هر حیله رهی کنیم از این روست که شاعران عارف ما با بهره گیری هوشمندانه از تمثیل به نوعی خواسته اند در دل مخاطبان خود جای بازکرده و به اهداف تربیتی خود نزدیک شوند، اصولا، طبع آدمی با تمثیل و قصه پردازی موافقت و سازگاری فطری و ذاتی دارد. اما این پژوهش آن است که با روش توصیفی – تحلیلی و گرد اوری کتابخانه ای به تبین تمثیل «گبر و مرغ» سنایی و بیان نقش هدایتگری و ارشادی آن در این حکایت از حدیقه می پردازد.

کلیدواژه ها:

تمثیل ، حدیقه الحقیقه ، مفاهیم عرفانی ، سنایی ، پند و نصیحت