اثر غلظت های مختلف اسید سالیسیلیک بر صفات مورفوفیزیولوژیک و عملکرد ماده خشک گیاه ریحان (Ocimum basilicum L.) تحت تاثیر محدودیت آب

به منظور بررسی اثر محلول پاشی اسید سالیسیلیک بر برخی صفات و عملکرد ماده خشک گیاه ریحان تحت تاثیر محدودیت آب، آزمایشی به صورت کرت¬های خرد شده در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی در ۳ تکرار در مزرعه ای خصوصی واقع در منطقه ماهدشت شهرستان کرج در سال¬های زراعی ۹۵-۱۳۹۴ و ۹۶-۱۳۹۵ اجرا شد. آبیاری در ۴ سطح: I۱: ۱۰۰ درصد حجم آب مورد نیاز، : I۲: ۸۰ درصد حجم آب مورد نیاز، I۳: ۶۰ درصد حجم آب مورد نیاز و : I۴: ۴۰ درصد حجم آب مورد نیاز در کرت های اصلی و اسید سالیسیلیک به عنوان عامل فرعی در ۵ سطح: SA۱: بدون کاربرد (محلول پاشی با آب خالص به عنوان شاهد)، SA۲ : محلول پاشی با غلظت ۵۰ میکرومولار، SA۳: ۱۰۰میکرومولار، SA۴: میکرومولار و SA۵: ۲۰۰ میکرومولار در کرت های فرعی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که اثرات ساده تنش خشکی و اسید سالیسیلیک بر صفات قطر ساقه، طول گل آذین، کلروفیل کل، کاروتنویید و وزن خشک بوته در ۵۰% گلدهی در سطح ۱% معنی دار و اثر متقابل این دو عامل نیز به جز قطر ساقه بر تمامی صفات مورد مطالعه در سطح ۱% معنی دار بود. به طور کلی، اسید سالیسیلیک موجب افزایش قطر ساقه، طول گل آذین، کلروفیل کل و کاروتنویید شد و با محدودیت بیشتر آب، اسید سالیسیلیک اثرات مثبت¬تری در جهت افزایش صفات مذکور نشان داد. با افزایش غلظت اسید سالیسیلیک در تمامی تیمارهای تنش خشکی، وزن خشک بوته افزایش معنی دار نشان داد. بیشترین وزن خشک بوته ۸۸/۳۱۴۴، ۴۵/۳۱۰۵ و ۶۷/۳۰۴۵ کیلوگرم در هکتار مربوط به غلظت ۲۰۰، ۱۵۰ و ۱۰۰ میکرو مولار اسید سالیسیلیک تحت شرایط نیاز آبی ۱۰۰% بود. بیشترین وزن خشک بوته در تنش شدید خشکی (۴۰% نیاز آبی)، تنش شدید (۶۰% نیاز آبی) و تنش ملایم خشکی (۸۰% نیاز آبی) متعلق به دز ۲۰۰ میکرو مولار اسید سالیسیلیک به ترتیب به میزان ۴۵/۱۵۹۶، ۶۵/۲۰۳۳ و ۳۶/۲۳۲۷ کیلوگرم در هکتار بود. یافته¬های تحقیق نشان داد که محلول پاشی با اسید سالیسیلیک اثرگذاری بیشتری درجهت افزایش وزن خشک بوته در شرایط محدودیت آب دارد. بنابر نتایج حاصله، استفاده از اسید سالیسیلیک برای تولید گیاه ریحان جهت تعدیل تنش خشکی در مناطق نمیه خشک از نظر آب وهوایی مثل کرج، توصیه می¬شود.

کلیدواژه ها:

ریحان ، اسید سالیسیلیک ، تنش خشکی ، کلروفیل ، کاروتنویید ، وزن خشک ، ویژگیهای مورفولوژی