واکاوی نقش طراحی فضای سبز و نورپردازی طبیعی در کاهش اضطراب و ارتقای بهزیستی تحصیلی دانش آموزان: رویکردی بر خوشایندسازی کالبدی مدارس

چکیده:پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر مولفه های کالبدی محیط یادگیری، به ویژه طراحی فضاهای سبز و کیفیت نورپردازی، بر وضعیت روانی و عملکردی دانش آموزان تدوین شده است. محیط فیزیکی مدرسه نه تنها بستری برای انتقال دانش، بلکه عاملی تعیین کننده در تنظیم ریتم های بیولوژیک و پاسخ های عاطفی یادگیرندگان محسوب می شود. این مطالعه با روش توصیفی-تحلیلی نشان می دهد که بهره گیری هوشمندانه از نور طبیعی در کلاس های درس، فراتر از تامین دید، منجر به تنظیم سطح کورتیزول و کاهش معنادار اضطراب پنهان در دانش آموزان می گردد. یافته های تحقیق حاکی از آن است که ادغام پوشش گیاهی در معماری مدرسه و ایجاد «کلاس های باز» در محیط های نیمه طبیعی، به بهبود تمرکز انتخابی و بازسازی قوای ذهنی پس از فعالیت های شدید آموزشی کمک می کند. در این میان، متغیر «بهزیستی تحصیلی» به عنوان برایند تعامل مثبت دانش آموز با محیط فیزیکی مورد واکاوی قرار گرفته و مشخص گردید که مدارسی با طراحی بیوفیلیک (طبیعت محور)، سطوح بالاتری از اشتیاق به یادگیری و رضایت درونی را در دانش آموزان برمی انگیزند. نتایج پژوهش تاکید دارد که خوشایندسازی کالبدی از طریق بهینه سازی طیف های نوری و دسترسی بصری به طبیعت، منجر به شکل گیری اتمسفری امن و آرام بخش می شود که در آن افت تحصیلی ناشی از خستگی عصبی به حداقل می رسد. در نهایت، به برنامه ریزان و مدیران مدارس توصیه می شود که با اصلاح ساختارهای فیزیکی و اولویت بخشی به استانداردهای بهداشتی-روانی در فضا، زمینه ساز شکوفایی استعدادها و ارتقای شاخص های سلامت روان در جامعه دانش آموزی گردند. واژگان کلیدی: خوشایندسازی محیط، نورپردازی طبیعی، فضای سبز مدرسه، اضطراب دانش آموز، بهزیستی تحصیلی، طراحی بیوفیلیک.