پارادایم زیست بوم ترویج علم در ایران

هدف: این مطالعه باهدف طراحی و تبیین پارادایم زیست بوم ترویج علم در ایران انجام شده است تا چارچوبی مفهومی برای انسجام بخشی، سیاست گذاری و عملیاتی سازی فعالیت های ترویجی در سطح ملی ارائه دهد. زیست بوم ترویج علم، شبکه ای پویا از نهادها، بازیگران، منابع و تعاملات است که باهدف هم افزایی و کاهش فاصله میان علم و جامعه شکل می گیرد. روش شناسی : این مطالعه با رویکرد کیفی، از طریق گروه کانونی و مطالعه اسنادی انجام شد. یافته ها: پارادایم زیست بوم ترویج علم در ایران بر پایه ی تعامل پویا میان مولفه های درونی، بیرونی، محیطی و ساختارهای نهادی شکل می گیرد. تحقق این پارادایم مستلزم برون رفت از چالش هایی نظیر ابهام مفهومی، پراکندگی نهادی، کمبود منابع مالی، نبود الگوهای بومی، فقدان شناخت مخاطب، بهره برداری ناکافی از رسانه ها و فقدان نهادی هماهنگ کننده برای تنظیم گری و هم افزایی بین بازیگران حوزه ترویج علم است.نتایج: بدون پارادایم مشترک، فعالیت های ترویج علم در ایران پراکنده و ناکارآمد خواهد بود. پارادایم پیشنهادی با ایجاد انسجام مفهومی و ساختاری، بستری برای سیاست گذاری موثر فراهم می کند. ترویج علم زمانی اثربخش است که در چارچوب پارادایم مشترک و با مشارکت جمعی نهادینه شود. اصالت و ارزش: این مطالعه با ارائه چارچوبی نظری و عملیاتی، خلا مفهومی حوزه ترویج علم در ایران را پر کرده و مبنایی برای برنامه ریزی و سیاست گذاری کلان ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

ترویج علم ، پارادایم زیست بوم ، ساختارهای نهادی ، هماهنگی راهبردی ، سیاست گذاری علم