تحول در مدیریت: طراحی الگوی نوین مشارکت کارکنان در سازمان گمرک

این پژوهش با هدف طراحی مدلی برای توسعه نظام مشارکت منابع انسانی در گمرک جمهوری اسلامی ایران انجام شد. روش پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد اکتشافی و مبتنی بر پارادایم تفسیرگرایی بود. جامعه آماری شامل اساتید مدیریت دولتی و مدیران ارشد گمرک بود که با استفاده از نمونه گیری هدفمند و انجام ۲۲ مصاحبه نیمه ساختاریافته به اشباع نظری رسید. داده ها با استفاده از روش تحلیل مضمون و نرم افزار MaxQDA تحلیل شدند. یافته ها منجر به شناسایی ۴ مضمون فراگیر (عوامل فردی، شغلی، سازمانی و مشارکتی)، ۱۰ مضمون سازمان دهنده و ۵۵ مضمون پایه شد. نتایج نشان داد که استراتژی مشارکت، مدیریت مشارکتی و فرهنگ سازمانی از جمله عوامل کلیدی هستند که می توانند به افزایش انگیزه، تعهد و رضایت کارکنان منجر شوند. مهم ترین پیامد عملی این است که سازمان گمرک با تقویت فرهنگ مشارکت محور، ارائه چشم انداز روشن و خط مشی های اجرایی شفاف، و افزایش توانمندی های شغلی کارکنان، می تواند به تحقق اهداف توسعه نظام مشارکت منابع انسانی کمک کند، که در نهایت به بهبود نگهداشت، ارزیابی عملکرد و انضباط کارکنان در محیط های پرتنش منجر می شود. همچنین، ایجاد محیطی مبتنی بر اعتماد و ارتباط دوسویه می تواند زمینه ساز تحقق اهداف سازمانی باشد. بر این اساس، پیشنهاد می شود که سازمان گمرک با تقویت فرهنگ مشارکت محور، ارائه چشم انداز روشن و خط مشی های اجرایی شفاف، و افزایش توانمندی های شغلی کارکنان، به تحقق اهداف توسعه نظام مشارکت منابع انسانی کمک کند. این پژوهش گامی مهم در جهت درک بهتر مشارکت کارکنان و ارائه راهکارهای عملی برای بهبود آن است و می تواند به عنوان پایه ای برای پژوهش های آینده در این زمینه مورد استفاده قرار گیرد

کلیدواژه ها:

مشارکت کارکنان ، مدیریت مشارکتی ، گمرک جمهوری اسلامی ایران