جستجوی مفهوم شهود در زبان عرفان شرق و بازتاب آن در هنر و هنرمند شرق

"شهود" که خاستگاه آن عرفان شرقی است هرگز جاذبه ی جادویی اش را برای هیچ هنرمند و فیلسوفی از دست نداده است. این مقاله به دنبال بررسی مفهوم شهود در تفکر شرق و بازتاب آن در ادبیات و هنر شرق است، با پرسش هایی چون: حوزه های زمانی و مکانی این هنر چیست؟ ارتباط آن با شهود چگونه است؟ و شهود به چه نحو مرزهای بین هنر و هنرمند را محو می کند؟ به این منظور با مشخص کردن محدوده های مکانی و زمانی این تفکر و این هنر؛ به ردیابی مفهوم شهود در اندیشه ی عرفای ایرانی می پردازد که چطور از عبارات و اصطلاحاتی استفاده می کنند که کاملا قابل تعمیم به شهود هنری هستند.سپس با بیان ویژگی های مشترک شهود (رویت) از منظرهای گوناگون، به شهود در دائوئیسم می رسد که شناسایی با نوعی کشف حجاب و رهایی امور از زمان و بدون کوشیدن به دست می آید، "یکدمی" یا "یک لحظه گی" نقاشی های چینی و هایکوهای ژاپنی گویای همین بیداری ناگهانی است. در مشرق هنر، هنر در وجود تک تک تصاویر پیرامون انسان تکرار می شود و هنرمند در جریان تکرار مجالس و فرم های قدیمی، نوعی مراقبه انجام می دهد.آفرینش، هم چون آیینی می شودکه او را رفته رفته به جهان شهود و رویت نزدیک می کند تا خود، اثر هنری خود شود. هنر هنرمند شرقی، زندگی اش است. هنرمندی که شاید اثر هنری نداشته باشد.

کلیدواژه ها:

"شهود" ، "مشرق هنر" ، "عزیزالدین نسفی" ، "ابن عربی" ، "تائوئیسم" ، "هایکو "