فلسفه زبان ویتگنشتاین؛ واقع گرایی یا ایدئالیسم؟

فلسفه متاخر ویتگنشتاین از نگاه بعضی از مفسران واقع­گرا و از نگاه برخی دیگر ایدئالیستی است. هر یک از این دو دسته مفسران به فقراتی از متن آثار او برای دفاع از تفسیر خود استناد می­ کنند. استناد دسته اول عمدتا بر ایده­ هایی چون محوریت فهم عرفی و زبان روزمره است. در مقابل، دسته دوم بر محوریت و تقدم زبان بر هرگونه نظریه ­پردازی استناد می ­کنند، افزون بر این که این دسته از متفکران زبان را همچون هویتی سوبژکتیو تفسیر می­ کنند. در مقابل این دو دسته مفسران، مفسرانی دیگر اندیشه ویتگنشتاین را نه واقع­گرا و نه ایدئالیستی تفسیر کرده اند. دلیل این دسته از مفسران اخیر این است که ویتگنشتاین با هرگونه نظریه ­پردازی متافیزیکی به شکل مرسوم تاریخ فلسفه مخالف است، و از این رو نمی ­توان او را با هیچ یک از دو دیدگاه ایدئالیسم و واقع­گرایی موافق دانست. در اینجا با بیان دلایل هر یک از این سه گروه مفسران در نهایت با توجه به دو نکته از تفسیر ایدئالیستی دفاع کردیم. نکته اول مربوط است به اینکه در اطلاق عنوان ایدئالیسم به اندیشه ویتگنشتاین، ایدئالیسم را باید مطابق با ایده شباهت خانوادگی ویتگنشتاین فهمید. نکته دوم مربوط است به این که چگونه باید ایدئالیسم را به اندیشه ویتگنشتاین نسبت دهیم تا با مخالفت او با نظریه­ پردازی متافیزیکی متعارض نباشد.

کلیدواژه ها:

ویتگنشتاین ، ایدئالیسم ، واقع گرایی ، هستی شناسی ، زبان