رنگرزی پارچه پنبه با آنتوسیانین­های استخراج شده از کلم قرمز: بهینه سازی فرآیند استخراج و مقایسه عملکرد دندانه های فلزی و طبیعی

در این مطالعه، آنتوسیانین های استخراج شده از کلم قرمز به عنوان رنگزای طبیعی برای رنگرزی پارچه های پنبه ای مورد استفاده قرار گرفت. به منظور بهینه سازی فرآیند استخراج، آزمایش ها بر اساس طراحی فاکتوریل انجام گرفت و تاثیر سه متغیر مستقل شامل نوع حلال (آب مقطر، اتانول، متانول، اسید سیتریک و هیدروکسید سدیم)، دمای استخراج (۴۰، ۶۰ و ۹۰ درجه سانتی گراد) و زمان استخراج (۱، ۲ و ۴ ساعت) بررسی شد. پس از تحلیل نتایج قدرت رنگی در پارچه­های پنبه ای رنگرزی شده با این عصاره­ها، شرایط بهینه استخراج تعیین شد. آنگاه از عصاره استخراج شده در شرایط بهینه برای رنگرزی در حضور دندانه های فلزی (قلع و آلومینیوم) و طبیعی (پوست انار و سماق) استفاده شد. نتایج نشان دادند که هر سه پارامتر نوع حلال، زمان استخراج و دمای استخراج به طور معناداری بر قدرت رنگی، فام و اشباع رنگ تاثیرگذار هستند. بهترین نتیجه قدرت رنگی (۹۶/۱) با استفاده از حلال اتانول در دمای ۶۰ درجه سانتیگراد و زمان ۲ ساعت حاصل شد. هم­چنین در بین دندانه­های به­کار برده شده، دندانه قلع بیشترین قدرت رنگ (۹۶/۱) و اشباع رنگ (۰۳/۲۱) را فراهم کرد، در حالی­که دندانه های طبیعی پوست انار و سماق، با ایجاد فام های گرم و متنوع، ثبات نوری بالاتری (تا درجه ۶) از خود نشان دادند. ثبات نوری، نمونه­های دندانه داده شده با قلع و آلومینیوم در محدوده ۴ تا ۵-۴ بوده است. نتایج ثبات شستشویی نیز نشان داد که تمامی نمونه های دندانه داده شده در برابر شستشو از ثبات خوبی (۴ تا ۵-۴) برخوردار بوده اند.

کلیدواژه ها:

آنتوسیانین ، کلم قرمز ، پارچه پنبه ای ، شرایط استخراج ، دندانه طبیعی