تحلیل غیرخطی اثر بیکاری و تورم بر مهاجرت خروجی از ایران

مهاجرت برون مرزی در ایران در دهه های اخیر به یکی از پیامدهای برجسته بی ثباتی های اقتصاد کلان، به ویژه تورم و بیکاری، تبدیل شده است. با توجه به نااطمینانی های کلان، چسبندگی های ساختاری و واکنش های رفتاری نامتقارن، انتظار می رود شوک های افزایشی و کاهشی این متغیرها اثرات یکسانی بر مهاجرت نداشته باشند. این پژوهش با بهره گیری از مدل غیرخطی خودرگرسیونی با وقفه های توزیعی (NARDL)، اثرات نامتقارن تورم و بیکاری بر مهاجرت خروجی ایران طی دوره ۱۹۷۴ تا ۲۰۲۳ را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد تکانه های افزایشی تورم و بیکاری اثر رانشی قوی و معناداری بر مهاجرت دارند، در حالی که تکانه های کاهشی اثر بازدارندگی محدود و به مراتب ضعیف تری نشان می دهند. همچنین، درآمد سرانه و سرمایه گذاری مستقیم خارجی در بلندمدت نقش کاهنده، و رشد جمعیت نقش فزاینده بر مهاجرت ایفا می کند. نوآوری اصلی پژوهش در شناسایی صلبیت رفتاری مهاجرت و ارائه شواهد تجربی از عدم تقارن اثرات شوک های کلان اقتصادی است؛ به گونه ای که قدرت تخریبی بحران ها در تحریک خروج، بیش از توان بازدارندگی ثبات در مهار آن برآورد می شود. بر این اساس، تمرکز سیاستی بر لنگر کردن انتظارات تورمی، اصلاحات ساختاری بازار کار و کاهش نااطمینانی های نهادی برای مهار پایدار مهاجرت توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

بیکاری ، تورم ، مهاجرت خروجی ، پویایی های ناهمتقارن