فراتحلیل معمای امنیتی ایران و آمریکا: چرایی شکنندگی ذاتی توافق احتمالی

شکست یک دوره توافق، فرسایشی شدن دیپلماسی برای احیای آن، و در نهایت ناکامی مذاکرات سال ۲۰۲۵ به دنبال حمله ی اسرائیل به خاک ایران، بار دیگر نشان داد که موانع عمیق و پیچیده ای در مسیر مصالحه میان دو کشور ایران و آمریکا وجود دارد. این پژوهش با بررسی ابعاد مختلف این ناکامی، به این پرسش محوری می پردازد که: عوامل بازدارنده ی توافق میان ایران و دولت دوم ترامپ کدامند و ترکیب این عوامل چگونه هر توافق احتمالی را ناپایدار و شکننده می سازد؟ فرضیه تحقیق بر این است که ترکیب عوامل ساختاری و روان شناختی موانع مهمی در روند دستیابی به توافق هستند. یافته ها نشان می دهد که سه مانع ساختاری (بی اعتمادی نهادینه شده، تضادهای راهبردی، و ساختار نظام بین الملل) و سه مانع روان شناختی (ادراک ترامپ، رفتار تکانشی او و فشارهای سیاسی داخلی در دو کشور)، به طور هم افزا بر فرسایش دیپلماسی تاثیر گذاشته اند. همچنین، نقش بازیگران ثالث به ویژه اسرائیل، به عنوان عامل تسریع کننده ی مانع توافق، تعیین کننده است. نتیجه آن که ترکیب فشارهای ساختاری- رئالیستی و موانع ادراکی- روان شناختی، هر توافق احتمالی را شکننده و ناپایدار خواهد کرد. روش تحقیق در این مطالعه، کیفی و مبتنی بر رویکرد توصیفی-تحلیلی است.

کلیدواژه ها:

مذاکره ایران و آمریکا ، دونالد ترامپ ، رئالیسم تهاجمی ، روانشناسی سیاسی ، توافق هسته ای