درس پژوهی : تقویت نظم پذیری و قانون مداری در دانش آموزان

نظم پذیری و قانون مداری از بنیادی ترین مهارت های فردی و اجتماعی محسوب می شوند که نقش تعیین کننده ای در شکل گیری شخصیت، موفقیت تحصیلی و سازگاری اجتماعی دانش آموزان دارند. پژوهش حاضر با هدف بررسی و تقویت این دو مولفه اساسی از طریق الگوی درس پژوهی و با مشارکت گروهی از معلمان انجام شد. در این مطالعه، با طراحی، اجرا، مشاهده و بازنگری دو مرحله طرح درس، تلاش گردید زمینه ای فراهم شود تا دانش آموزان از طریق فعالیت های مشارکتی، تحلیل موقعیت های واقعی، نقش آفرینی و تدوین قوانین گروهی، به درک عمیق تری از مفهوم نظم و قانون مداری دست یابند و آن را در رفتارهای فردی و جمعی خود به کار گیرند. روش پژوهش از نوع کیفی و مبتنی بر رویکرد اقدام پژوهی و درس پژوهی بود و داده ها از طریق مشاهده نظام مند، ثبت رفتارها، بازخورد معلمان و تحلیل تعاملات کلاسی گردآوری شد. یافته ها نشان داد که مشارکت فعال دانش آموزان در تدوین قوانین، ارائه بازخورد مستمر، استفاده از فعالیت های عملی و ایجاد محیطی حمایتگر، موجب افزایش مسئولیت پذیری، خودکنترلی، همکاری گروهی و پایبندی به مقررات در آنان می شود. همچنین مشخص گردید که آموزش مستقیم قوانین بدون تجربه عملی تاثیر محدودی دارد، در حالی که یادگیری مبتنی بر تجربه، مشارکت و تعامل اجتماعی به شکل پایدارتر به تغییر رفتار می انجامد. در مجموع، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که درس پژوهی می تواند به عنوان رویکردی اثربخش در بهبود رفتارهای اجتماعی و اخلاقی دانش آموزان به کار گرفته شود و زمینه ساز تربیت افرادی قانون مدار، منظم و مسئول در جامعه آینده باشد.