هرمنوتیک حقوقی گادامر و اصل حاکمیت اراده در ماده (۹۶۸) قانون مدنی ایران

در تفسیر قانون ضرورت دارد هم روح قانون و مقصود مقنن مورد توجه قرار گیرد و هم شرایط جامعه در زمان تفسیر و کاربرد قانون لحاظ شود. چالش مهم ماده (۹۶۸) قانون مدنی ایران به ویژه درباره حاکمیت اراده طرف ایرانی این است که اگر به منطوق آن توجه شود، شرایط ایران و جامعه بین المللی امروز باید نادیده گرفته شود و برعکس، اگر تفسیر این ماده قانونی منطبق با شرایط کنونی باشد، متن قانون باید کنار گذاشته شود. گادامر علم حقوق را الگوی کار هرمنوتیکی خود قرار می دهد و معتقد است فلسفه وجودی قانون باید به گونه ای باشد که تفسیر قانون هم اعتبار حقوقی داشته باشد و هم در هر موقعیت واقعی، فهم جدیدی از آن به دست آید. پژوهش حاضر که به روش توصیفی - تحلیلی است، پس از بیان چالش های تفسیری مربوط به حاکمیت اراده در ماده (۹۶۸)، هرمنوتیک حقوقی گادامر نسبت به تفسیر این ماده را در پنج مرحله انطباق می دهد. گفتگو با متن، استفاده از منابع تاریخی جهت دستیابی به روح قانون و هدف قانونگذار، تفسیر کاربردی و در عین حال تفسیر معتبر از قانون و نیز تطبیق روح قانون با نیازهای جامعه داخلی و بین المللی، عملی کردن گام های پنجگانه نسبت به تفسیر ماده قانونی یادشده است. حاصل آنکه براساس هرمنوتیک حقوقی گادامر هم روح قانون و هدف قانونگذار فهم و تفسیر می شود و هم واقعیت های کنونی جامعه ایران متاثر از جامعه جهانی مورد ملاحظه قرار می گیرد.

کلیدواژه ها:

هرمنوتیک حقوقی ، ماده (۹۶۸) قانون مدنی ایران ، اصل حاکمیت اراده ، گادامر