بازخوانی دیالکتیک «نظر و عمل» در معماری؛ از فرونسیس کلاسیک تا چالش های جنسیتی در معماری معاصر ایران

مسئله شکاف میان «نظر» و «عمل» همواره یکی از چالش های بنیادین در آموزش و حرفه معماری بوده است. این پژوهش با رویکردی میان رشته ای و با بهره گیری از مفهوم «فرونسیس» (حکمت عملی) در آراء ارسطو و خوانش هرمنوتیک هانس-گئورگ گادامر، به واکاوی ماهیت تصمیم گیری در موقعیت های انضمامی طراحی می پردازد. در این راستا، نشان داده می شود که مدل رایج «کاربرد نظریه در عمل»، فاقد توانایی تبیین پیچیدگی های تصمیم گیری معمارانه است و جای خود را به مدل دیالکتیکی و تعاملی میان امر کلی و جزئی می دهد. علاوه بر این، مقاله حاضر با تکیه بر مطالعات جامعه شناختی، این مفاهیم انتزاعی فلسفی را در بستر تجربی «معمار زن ایرانی» آزمون می کند. نتایج نشان می دهد که موانع ساختاری و فرهنگی موجود در عرصه اجرایی معماری، عملا امکان تحقق «فرونسیس» یا حضور فعال در «موقعیت تصمیم» را برای زنان سلب کرده و آنان را به حاشیه های نظری یا طراحی دفتری رانده است. این پژوهش استدلال می کند که احیای معرفت عملی و اصلاح ساختارهای جنسیتی، دو بال لازم برای پرواز معماری به سمت تعالی و انسجام است.

کلیدواژه ها:

فرونسیس ، نظر و عمل ، معماری ایرانی ، معمار زن ، تصمیم گیری ، هرمنوتیک ، گادامر