بررسی نظام مند مولفه های اخلاق حرفه ای معلمان در به کارگیری فناوری هوش مصنوعی در برنامه های درسی

زمینه: : با گسترش روزافزون کاربرد فناوری هوش مصنوعی در آموزش، فرصت های تازه ای برای ارتقای کیفیت یادگیری فراهم شده است؛ با این حال، این تحول با چالش های اخلاقی نیز همراه است. معلمان به عنوان عاملان کلیدی آموزش، نیازمند درک و رعایت اصول اخلاق حرفه ای در به کارگیری این فناوری هستند. این پژوهش با هدف شناسایی مولفه های اخلاق حرفه ای معلمان در کاربرد هوش مصنوعی در برنامه های درسی، از روش مرور نظام مند بهره برد. روش: این پژوهش از نوع مطالعه سیستماتیک است. جامعه پژوهش شامل تمامی منابع علمی معتبر (مقالات، کتب و گزارش ها) منتشرشده در پایگاه های اطلاعاتی Scopus، ScienceDirect، ProQuest، ERIC، Springer، Google Scholar و ResearchGate در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ بود. نمونه گیری به روش هدفمند و بر اساس معیارهای ورود و خروج انجام شد که در نهایت منجر به انتخاب ۲۲ مقاله از میان ۳۱۰ منبع شناسایی شده گردید. ابزار گردآوری داده ها برگه های خلاصه برداری بودند و برای تحلیل داده ها از تحلیل محتوای کیفی استفاده شد. یافته ها: تحلیل محتوای کیفی مطالعات منتخب منجر به استخراج ۵۷ کد باز و شناسایی چهار مقوله محوری شد: ۱) ابعاد شخصی (نظیر مسئولیت پذیری و صداقت)، ۲) ابعاد آموزشی (شامل شفافیت در ارزیابی و حمایت از یادگیرنده)، ۳) ابعاد ساختاری (همچون قوانین و سیاست های مدرسه) و ۴) ابعاد اجتماعی (مانند عدالت آموزشی و حفظ حریم خصوصی). نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که رعایت این چهار بعد برای تقویت اخلاق حرفه ای معلمان در بهره گیری از هوش مصنوعی در برنامه های درسی ضروری است. بر این اساس، طراحی و اجرای دوره های آموزشی ضمن خدمت با محوریت این مولفه ها می تواند زمینه ساز تقویت اخلاق حرفه ای معلمان در بهره گیری از هوش مصنوعی در برنامه های درسی باشد.

کلیدواژه ها:

Teachers’ Professional Ethics ، Artificial Intelligence ، Curriculum ، اخلاق حرفه ای معلمان ، هوش مصنوعی ، برنامه های درسی